Shloka 46
श्रुत्वा किमाहु: पाज्चाल्यं तन््ममाचक्ष्य संजय । संजय! भूमण्डलके जो-जो धनुर्धर नरेश वहाँ उपस्थित थे, उन सबने तथा कुन्तीके पुत्रोंने धृष्टद्यम्मकी बात सुनकर उससे क्या कहा? यह मुझे बताओ,श्रावितः सात्यकि: श्रीमानाकम्पित इवा भवत् । तच्छुत्वा क्रोधताम्राक्ष: सात्यकिस्त्वाददे गदाम्
dhṛtarāṣṭra uvāca | śrutvā kim āhuḥ pāñcālyaṃ tan mamācakṣva saṃjaya | śrāvitaḥ sātyakiḥ śrīmān ākampita iva bhavat | tac chrutvā krodha-tāmrākṣaḥ sātyakis tv ādade gadām |
ドリタラーシュトラは言った。「サンジャヤよ、告げよ。パーンチャーラの王子（ドリシュタデュムナ）の言葉を聞いて、そこに集う弓を執る諸王と、クンティーの子らは何と答えたのか。」 事情を聞かされると、名高きサーティヤキは揺さぶられたかのようであった。そしてそれを耳にするや、サーティヤキは—怒りに目を赤くして—棍棒を取り上げ、義憤の高まりと、戦の道義的圧力の中で行動に移る覚悟を示した。
धृतराष्ट उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how speech and counsel in war can immediately shape action: righteous indignation and readiness to fight arise not merely from personal emotion but from perceived duty and the moral stakes of the moment.
Dhṛtarāṣṭra presses Sañjaya to report how the gathered kings and the Pāṇḍavas responded to Dhṛṣṭadyumna’s words. The report emphasizes Sātyaki’s intense reaction—his anger flares and he grips his mace, indicating imminent martial resolve.