Previous Verse
Next Verse

Shloka 433

प्रद्युम्नयुयुधानाभ्यामभिमन्योश्व॒ भारत । भारत! कृपाचार्य, अर्जुन, अश्वत्थामा, वैकर्तन, कर्ण, प्रद्युम्म, सात्यकि और अभिमन्युको छोड़कर और किसीके पास वैसे बाण नहीं थे

sañjaya uvāca | pradyumna-yuyudhānābhyām abhimanyos ca bhārata | bhārata! kṛpācārya-arjuna-aśvatthāmā-vaikartana-karṇa-pradyumna-sātyaki-abhimanyūn vihāya anyasya kasyacid api tādṛśāḥ śarā na āsan |

サンジャヤは言った。おお、バーラタよ。プラデュムナ(Pradyumna)、ユユダーナ(Yuyudhāna、サーティヤキ Sātyaki)、アビマンニュ(Abhimanyu)を除き、さらにクリパ師(Kṛpācārya)、アルジュナ(Arjuna)、アシュヴァッターマン(Aśvatthāmā)、ヴァイカルタナ(Vaikartana、カルナ Karna)およびカルナを除けば、かほどの威力をもつ矢を備える者は他にいなかった。語り手はここに、武と徳の序列を刻む。戦の混沌の中で、卓越した武器を節度を失わずに扱えるほどの技と規律と決意を併せ持つ者は、ほんの一握りにすぎないのである。

प्रद्युम्नPradyumna
प्रद्युम्न:
Karta
TypeNoun
Rootप्रद्युम्न
FormMasculine, Nominative, Singular
युयुधानYuyudhāna (Sātyaki)
युयुधान:
Karta
TypeNoun
Rootयुयुधान
FormMasculine, Nominative, Singular
आभ्याम्by/with (those) two
आभ्याम्:
Karana
TypeIndeclinable
Rootइदम् (तद्-प्रत्ययान्त सर्वनाम-रूप)
Form—, Instrumental, Dual
अभिमन्योःof Abhimanyu
अभिमन्योः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअभिमन्यु
FormMasculine, Genitive, Singular
भारतO Bhārata
भारत:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
भारतO Bhārata
भारत:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular

संजय उवाच

S
Sanjaya
B
Bharata (address/lineage)
P
Pradyumna
Y
Yuyudhāna (Sātyaki)
A
Abhimanyu
K
Kṛpācārya (Kṛpa)
A
Arjuna
A
Aśvatthāmā
V
Vaikartana (Karna)
K
Karna

Educational Q&A

The verse underscores that extraordinary power in war is rare and concentrated in a few disciplined warriors; it implicitly warns that true martial greatness is not mere force but controlled skill aligned with kṣatriya responsibility.

Sanjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that only a select group of renowned fighters—Pradyumna, Sātyaki, Abhimanyu, along with Kṛpa, Arjuna, Aśvatthāmā, and Karna—could shoot arrows of comparable potency, highlighting the elite nature of the ongoing combat.