Shloka 263
प्रहसन् विशिखांस्तीक्ष्णानुद्यम्य परमास्त्रवित् । 'सात्वत वीर! आजका यह युद्ध ही क्रोध और लोभके सिवा दूसरा क्या है?” उत्तम अस्त्रोंके ज्ञाता सात्यकिने हँसते हुए तीखे बाणोंको ऊपर उठाकर वहाँ पूर्वोक्त बातें करनेवाले दुर्योधनको इस प्रकार उत्तर दिया--
sañjaya uvāca |
prahasan viśikhāṁs tīkṣṇān udyamya paramāstravit |
“sātvata vīra! ājakaṁ idaṁ yuddhaṁ hi krodha-lobhake sivā dūsarā kyā hai?”
uttamāstrāṇāṁ jñātā sātyakir hasate hue tīkṣṇa bāṇoṁ ko ūpar uṭhākar tatra pūrvokta-vākya-kartāraṁ duryodhanaṁ evam uttaram dadau —
サンジャヤは言った。至高の武器に通じた者は微笑み、鋭い矢を掲げた。先ほどその言葉を放ったドゥルヨーダナに応じて、優れた飛び道具を知り尽くすサーティヤキは、切っ先鋭い矢を持ち上げ、かくのごとく答えた—今日の戦が怒りと貪欲以外の何ものでもないという主張を退けるために。
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse frames a moral critique of war: it can be driven by inner vices like anger and greed, and a righteous warrior must answer such claims by clarifying motive, duty, and the ethical stakes of the conflict.
Sañjaya narrates that Sātyaki, smiling and readying his sharp arrows, responds to Duryodhana’s prior statement about the battle being fueled by anger and greed, setting up Sātyaki’s rebuttal and the ensuing confrontation.