Previous Verse
Next Verse

Shloka 141

वासवी-शक्तेः प्रयोगः, घटोत्कच-वधोत्तर-शोकः, व्यासोपदेशश्च

The Vāsavī Spear’s Use, Post-Ghaṭotkaca Grief, and Vyāsa’s Counsel

खड्गान्‌ गदा भिन्दिपालान्‌ मुसलानि परश्चधान्‌ | प्रासानसींस्तोमरांश्न कणपान्‌ कम्पनान्‌ शितान्‌,समरांगणमें किसीसे भी न डरनेवाले तथा क्रोधसे लाल नेत्रोंवाले भयंकर पराक्रमी सैकड़ों और हजारों राक्षस अश्वत्थामाके मस्तकपर शक्ति, शतघ्नी, परिघ, अशनि, शूल, पट्टिश, खड़ग, गदा, भिन्दिपाल, मुसल, फरसे, प्रास, कटार, तोमर, कणप, तीखे कम्पन, मोटे-मोटे पत्थर, भुशुण्डी, गदा, काले लोहेके खंभे तथा शत्रुओंको विदीर्ण करनेमें समर्थ महाघोर मुद्गरोंकी वर्षा करने लगे

sañjaya uvāca | khaḍgān gadā bhindipālān musalāni paraśvadhān | prāsān asīṃs tomarāṃś ca kaṇapān kampanān śitān |

サञ्जयは言った。彼らはアシュヴァッターマンの頭上めがけて、武器の雨を降らせ始めた――剣、棍棒(ガダー)、ビンディパーラ、棍、戦斧。さらに槍、短剣、トーマラ、そして鋭く震える投擲武器までも。そこに映るのは戦の凄惨さである。勇は怒りへと硬化し、戦場はただ破壊のための器具が渦巻く嵐となり、混沌のただ中で節制と義務、そして正しき行いの限界が試される。

खड्गान्swords
खड्गान्:
Karma
TypeNoun
Rootखड्ग
FormMasculine, Accusative, Plural
गदाmace
गदा:
Karma
TypeNoun
Rootगदा
FormFeminine, Accusative, Singular
भिन्दिपालान्bhindipāla weapons (javelin-like missiles)
भिन्दिपालान्:
Karma
TypeNoun
Rootभिन्दिपाल
FormMasculine, Accusative, Plural
मुसलानिpestles/clubs
मुसलानि:
Karma
TypeNoun
Rootमुसल
FormNeuter, Accusative, Plural
परश्वधान्axes
परश्वधान्:
Karma
TypeNoun
Rootपरश्वध
FormMasculine, Accusative, Plural
प्रासान्spears
प्रासान्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रास
FormMasculine, Accusative, Plural
असीन्swords
असीन्:
Karma
TypeNoun
Rootअसि
FormMasculine, Accusative, Plural
तोमरान्tomaras (lances/javelins)
तोमरान्:
Karma
TypeNoun
Rootतोमर
FormMasculine, Accusative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
कणपान्kaṇapa weapons (a kind of missile/club; uncertain)
कणपान्:
Karma
TypeNoun
Rootकणप
FormMasculine, Accusative, Plural
कम्पनान्kampana weapons (a kind of missile; lit. 'shakers')
कम्पनान्:
Karma
TypeNoun
Rootकम्पन
FormMasculine, Accusative, Plural
शितान्sharp
शितान्:
Karma
TypeAdjective
Rootशित
FormMasculine, Accusative, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
A
Aśvatthāmā
K
khaḍga (sword)
G
gadā (mace)
B
bhindipāla
M
musala (club)
P
paraśvadha (battle-axe)
P
prāsa (spear)
A
asī (dagger/sword)
T
tomara
K
kaṇapa
K
kampana (missile)

Educational Q&A

The verse highlights how war amplifies anger and fearlessness into a destructive momentum. Ethically, it underscores the Mahābhārata’s recurring tension: even when duty demands fighting, the unchecked escalation of violence strains dharma and challenges inner restraint.

Sañjaya describes a fierce assault in which combatants hurl a barrage of varied weapons—swords, maces, spears, axes, and other missiles—aimed at Aśvatthāmā, portraying the battlefield as a literal ‘rain’ of armaments.