Previous Verse
Next Verse

Shloka 473

Sātyaki-praveśaḥ and Duryodhana-saṃnipātaḥ

Sātyaki’s passage and Duryodhana’s mass engagement

युक्त योगेन योगज्ञास्तावका: समपूजयन्‌ । उस रणक्षेत्रमें सात्यकिके उस युक्तियुक्त अलौकिक कर्मको, जिसकी दूसरोंसे कोई तुलना नहीं थी, देखकर आपके रणकौशलवेत्ता सैनिक उनकी भूरि-भूरि प्रशंसा करने लगे

yukta-yogena yogajñās tāvakāḥ samapūjayan |

サンジャヤは言った。「戦場でサーティヤキの、工夫に富み比類なき超絶の働きを見て、そなたの軍の戦技に通じた兵たちは、彼をしきりに称え、厚く敬った。」

युक्ताःjoined, engaged, disciplined
युक्ताः:
Karta
TypeAdjective
Rootयुक्त (युज्)
FormMasculine, Nominative, Plural
योगेनby yoga; by discipline/skill
योगेन:
Karana
TypeNoun
Rootयोग
FormMasculine, Instrumental, Singular
योगज्ञाःknowers of yoga/skill; experts
योगज्ञाः:
Karta
TypeAdjective
Rootयोगज्ञ
FormMasculine, Nominative, Plural
तावकाःyour men; your soldiers
तावकाः:
Karta
TypeNoun
Rootतावक
FormMasculine, Nominative, Plural
समपूजयन्they honored; they praised/worshiped
समपूजयन्:
Karma
TypeVerb
Rootसम् + पूज्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Plural, Parasmaipada

संजय उवाच

संजय (Sañjaya)
सात्यकि (Sātyaki)
तावकाः (the Kaurava side/troops)
रणक्षेत्र (battlefield)

Educational Q&A

Even amid enmity and violence, disciplined skill and well-judged action (yukta-yoga) can command respect; acknowledging an opponent’s excellence reflects a residual ethical order—honor and discernment—within war.

Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that the Kaurava soldiers, themselves knowledgeable in warfare, witness Sātyaki’s incomparable, strategically executed deed on the battlefield and respond by praising and honoring him greatly.