Previous Verse
Next Verse

Shloka 54

कुरु: संवरणश्वैव मान्धाता सत्यविक्रम: । मुचुकुन्दश्न राजर्षिजह्लुर्जाह्नविसेवित:

bhīṣma uvāca | kuruḥ saṃvaraṇaś caiva māndhātā satyavikramaḥ | mucukundaś ca rājarṣiḥ jahnuḥ jāhnavī-sevitaḥ ||

ビーシュマは言った。「(憶念せよ)クル、またサンヴァラナ。真の武勇を備えたマーンダータ、王仙ムチュクンダ、そしてジャーフナヴィー(ガンガー)に仕えられたジャフヌを。」文脈において本頌は、正しく名高い王たちの列挙をさらに進め、その追憶を、ダルマと王の務め、そして範となる行いへと心を整える高徳の行として示している。

कुरुःKuru (king Kuru)
कुरुः:
Karta
TypeNoun
Rootकुरु
FormMasculine, Nominative, Singular
संवरणःSamvaraṇa
संवरणः:
Karta
TypeNoun
Rootसंवरण
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/also
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
मान्धाताMāndhātā
मान्धाता:
Karta
TypeNoun
Rootमान्धातृ
FormMasculine, Nominative, Singular
सत्यविक्रमःof true valor / truly valiant
सत्यविक्रमः:
TypeAdjective
Rootसत्यविक्रम
FormMasculine, Nominative, Singular
मुचुकुन्दःMucukunda
मुचुकुन्दः:
Karta
TypeNoun
Rootमुचुकुन्द
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
राजर्षिःroyal sage
राजर्षिः:
Karta
TypeNoun
Rootराजर्षि
FormMasculine, Nominative, Singular
जह्लुःJahlu (a king/royal sage)
जह्लुः:
Karta
TypeNoun
Rootजह्लु
FormMasculine, Nominative, Singular
जाह्नविसेवितःserved/attended by the Jāhnavī (Gaṅgā)
जाह्नविसेवितः:
TypeAdjective
Rootजाह्नवी-सेवित
FormMasculine, Nominative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhishma (Bhīṣma)
K
Kuru
S
Saṃvaraṇa
M
Māndhātā (Māndhātṛ)
M
Mucukunda
J
Jahnu
J
Jāhnavī (Gaṅgā)

Educational Q&A

The verse promotes dharmic orientation through remembrance of exemplary rulers: recalling kings famed for truth, valor, and sage-like discipline is presented as a morally formative practice that inspires righteous conduct and reverence for dharma.

Bhishma continues enumerating celebrated royal figures within a larger passage that extols the merit of reciting or remembering the names of virtuous kings; this segment names Kuru, Saṃvaraṇa, Māndhātā, Mucukunda, and Jahnu associated with the river Jāhnavī (Gaṅgā).