Shloka 130
आदि पर्व, अध्याय 67 — गान्धर्वविवाह-समयः
Duḥṣanta–Śakuntalā: Gandharva Marriage and Succession Condition
पितुः स्वस्नीयपुत्राय सो5नपत्याय वीर्यवान् । अग्रमग्रे प्रतिज्ञाय स्वस्यापत्यस्य वै तदा,उग्रसेनके फुफेरे भाई कुन्तिभोज संतानहीन थे। पराक्रमी शूरसेनने पहले कभी उनके सामने यह प्रतिज्ञा की थी कि “मैं अपनी पहली संतान आपको दे दूँगा”
pituḥ svasnīya-putrāya so ’napatyāya vīryavān | agram agre pratijñāya svasyāpatyasya vai tadā ||
ヴァイシャンパーヤナは語った。父の姉の子が子孫なくしているのを見たその剛勇の者は、かつて彼に厳粛な誓いを立てていた――「我が初子を汝に与えよう」と。これは、親族としての義務と子なき者への憐れみから生まれた拘束力ある誓約であり、個人の誓願が王統の運命をいかに形づくるかを示すのである。
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the ethical weight of a pratijñā (solemn vow): a promise made out of familial responsibility and compassion becomes a binding moral commitment, shaping social and dynastic outcomes.
Vaiśampāyana narrates that the powerful Śūrasena, in response to Kuntibhoja’s childlessness (his father’s sister’s son), had earlier promised to give him his first-born child—setting up the later transfer/adoption that connects Kuntī to Kuntibhoja.