Previous Verse
Next Verse

Shloka 118

Duḥṣantasya Vana-praveśaḥ

King Duḥṣanta’s Entry into the Forest Hunt

तथा पुत्रशतं जज्ञे धृतराष्ट्रस्य धीमत: । दुर्योधनप्रभूतयो युयुत्सु: करणस्तथा,परम बुद्धिमान्‌ राजा धृतराष्ट्रके दुर्योधन आदि सौ पुत्र हुए। इनके अतिरिक्त युयुत्सु भी उन्हींका पुत्र था। वह वैश्यजातीय मातासे उत्पन्न होनेके कारण “करण-” कहलाता था

tathā putraśataṃ jajñe dhṛtarāṣṭrasya dhīmataḥ | duryodhana-prabhūtayo yuyutsuḥ karaṇas tathā ||

ダーシャは言った。かくして賢王ドリタラーシュトラには、ドゥルヨーダナを筆頭として百人の王子が生まれた。さらにユユツもまたその子であり、カラナとも呼ばれた。この一節は、ドリタラーシュトラの子らによってクル族が大いに繁栄したことを示すと同時に、ユユツの母系の出自が異なることを記している――それは後に、一族の争いの中で忠誠・正統・ダルマをめぐる問いに関わる倫理的な印となる。

तथाthus/also
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
पुत्रशतम्a hundred sons
पुत्रशतम्:
Karta
TypeNoun
Rootपुत्रशत
FormNeuter, Nominative, Singular
जज्ञेwere born/was born
जज्ञे:
TypeVerb
Rootजन्
FormPerfect (Paroksha), 3, Singular, Atmanepada
धृतराष्ट्रस्यof Dhritarashtra
धृतराष्ट्रस्य:
TypeNoun
Rootधृतराष्ट्र
FormMasculine, Genitive, Singular
धीमतःof the wise/intelligent
धीमतः:
TypeAdjective
Rootधीमत्
FormMasculine, Genitive, Singular
दुर्योधनप्रभूतयःbeginning with Duryodhana
दुर्योधनप्रभूतयः:
Karta
TypeAdjective
Rootदुर्योधनप्रभूत
FormMasculine, Nominative, Plural
युयुत्सुःYuyutsu
युयुत्सुः:
Karta
TypeNoun
Rootयुयुत्सु
FormMasculine, Nominative, Singular
करणःKarana
करणः:
Karta
TypeNoun
Rootकरण
FormMasculine, Nominative, Singular
तथाalso/and so
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा

दाश उवाच

दाश (Daśa)
धृतराष्ट्र (Dhṛtarāṣṭra)
दुर्योधन (Duryodhana)
युयुत्सु (Yuyutsu)
करण (Karaṇa)

Educational Q&A

The verse highlights how lineage and birth-status are recorded as morally and socially significant facts in the epic, foreshadowing later dharma-questions about rightful conduct, loyalty, and identity within a divided royal family.

Daśa reports that Dhṛtarāṣṭra fathered one hundred sons led by Duryodhana, and additionally Yuyutsu (also called Karaṇa), marking the full set of Dhṛtarāṣṭra’s male offspring and noting Yuyutsu’s distinct maternal background.