Previous Verse
Next Verse

Shloka 44

Adhyaya 70: आदिसर्गः—महत्-अहङ्कार-तन्मात्रा-भूतसृष्टिः, ब्रह्माण्डावरणम्, प्रजासर्गः, त्रिमूर्ति-शैवाधिष्ठानम्

रूपं तथैव विशतः शब्दस्पर्शगुणावुभौ त्रिगुणस्तु ततस्त्वग्निः सशब्दस्पर्शरूपवान्

rūpaṃ tathaiva viśataḥ śabdasparśaguṇāvubhau triguṇastu tatastvagniḥ saśabdasparśarūpavān

同様に、形相(rūpa)が入り、音と触という二つの性質もまた入り込んだ。かくしてアグニ(agni・火)は三つの性質—音・触・形—を具して生起した。

रूपम्form/colour (rūpa-tanmātra)
रूपम्:
तथा एवlikewise
तथा एव:
विशतःentering/pervading (having entered)
विशतः:
शब्दsound
शब्द:
स्पर्शtouch
स्पर्श:
गुणौqualities
गुणौ:
उभौboth
उभौ:
त्रिगुणःpossessing three qualities
त्रिगुणः:
तुindeed/then
तु:
ततःfrom that/thereupon
ततः:
अग्निःfire (tejas-bhūta)
अग्निः:
सशब्दस्पर्शरूपवान्endowed with sound, touch, and form
सशब्दस्पर्शरूपवान्:

Suta Goswami (narrating the cosmological sequence to the sages of Naimisharanya)