Shloka 101
Jayantī–Kāvyā (Śukra) Saṃvāda: Varadāna and the Ten-Year Concealment
Devanagari script
दैत्यान्मानुषदेहस्थान्सूदयामास वीर्यवान् / छिन्नं बाहुसहस्रं च बाणस्याद्भुतकर्मणा
Transliteration
daityānmānuṣadehasthānsūdayāmāsa vīryavān / chinnaṃ bāhusahasraṃ ca bāṇasyādbhutakarmaṇā
Translation
勇力ある御方は人の身に宿るダイティヤを討ち、さらに驚異の業によってバーナーアスラの千の腕を斬り落とした。
Word by Word
दैत्यान्the daityas (demons)
दैत्यान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन (Plural)
मानुषदेहस्थान्dwelling in human bodies
मानुषदेहस्थान्:
कर्म (Karma/Object qualifier)
TypeAdjective
Rootमानुष + देह + स्थ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष: ‘मानुषे देहे स्थाः’ (situated in human bodies); पुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन (Plural) — दैत्यान् विशेषणम्
सूदयामासslew; killed
सूदयामास:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Root√सूद् (धातु)
Formलिट् (Perfect/periphrastic perfect usage), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद (Parasmaipada)
वीर्यवान्mighty; powerful
वीर्यवान्:
कर्ता (Kartā/Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootवीर्यवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular) — कर्तृविशेषण
छिन्नम्cut off
छिन्नम्:
कर्म (Karma/Object; result state)
TypeAdjective
Rootछिन्न (कृदन्त; √छिद् धातु)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन (Singular) — ‘(was) cut off’ (elliptic with object)
बाहुसहस्रम्a thousand arms
बाहुसहस्रम्:
कर्म (Karma/Object; what was cut off)
TypeNoun
Rootबाहु + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष: ‘बाहूनां सहस्रम्’ (a thousand arms); नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन (Singular)
चand
च:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
बाणस्यof Bāṇa
बाणस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootबाण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular)
अद्भुतकर्मणाby a wondrous deed
अद्भुतकर्मणा:
करण (Karaṇa/Instrument/means; ‘by wondrous act’)
TypeNoun
Rootअद्भुत + कर्मन् (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय: ‘अद्भुतं कर्म यस्य/अद्भुतकर्म’ (one of wondrous deeds); तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter)