Shloka 21
सगरचरिते सागराविनाशः
The Quelling of the Ocean-Destruction Episode in the Sagara Narrative
Devanagari script
किमिदं धैर्यसाराणामवकाशं भवदृशाम् / लभते हृदि चेच्छोकः प्राप्तं धीर तया फलम्
Transliteration
kimidaṃ dhairyasārāṇāmavakāśaṃ bhavadṛśām / labhate hṛdi cecchokaḥ prāptaṃ dhīra tayā phalam
Translation
おお、堅忍の人よ。汝のごとく忍耐の精髄たる者の心に、いかで悲しみが入り込むのか。言え、それより何の果を得たのか。
Word by Word
kimwhat?
kim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkim (प्रातिपदिक, प्रश्नसर्वनाम)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नार्थक
idamthis
idam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootidam (प्रातिपदिक, सर्वनाम)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
dhairya-sārāṇāmof those whose essence is courage
dhairya-sārāṇām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootdhairya (प्रातिपदिक) + sāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; तत्पुरुषः—'धैर्यं सारं येषाम्' (whose essence is fortitude)
avakāśamroom; scope
avakāśam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootavakāśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
bhavat-dṛśāmof people like you
bhavat-dṛśām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootbhavat (प्रातिपदिक, सर्वनाम-आदरार्थ) + dṛś (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; तत्पुरुषः—'भवतां दृशः' (of people like you)
labhategets; finds
labhate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√labh (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
hṛdiin the heart
hṛdi:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roothṛd (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
cetif
cet:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootcet (अव्यय)
Formअव्यय; निपात/समुच्चय-शर्तार्थक (conditional particle: 'if')
śokaḥgrief
śokaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśoka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
prāptamattained
prāptam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootpra-√āp (धातु) + क्त (PPP)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; 'प्राप्तम्' (obtained/attained)
dhīraO steadfast one
dhīra:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdhīra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
tayāby that (means)
tayā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक, सर्वनाम)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; सर्वनाम-प्रयोग
phalamfruit; result
phalam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootphala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन