Shloka 20
हिरण्यकशिपुजन्म-तपः-वरप्रभावः
Birth, Austerity, and Boon-Power of Hiraṇyakaśipu
Devanagari script
महिम्ना व्याप्य संतस्थे बहुमूर्त्तिरमित्रजित् / स एव तपति व्योम्नि चन्द्रसूर्यत्वमास्थितः
Transliteration
mahimnā vyāpya saṃtasthe bahumūrttiramitrajit / sa eva tapati vyomni candrasūryatvamāsthitaḥ
Translation
その敵を征する者は多くの姿となり、威光によって万物に遍満して安住した。彼こそが虚空において、月と太陽の位を帯びて輝き熱する。
Word by Word
महिम्नाby (his) greatness
महिम्ना:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमहिमन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; instrumental
व्याप्यhaving pervaded
व्याप्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootव्याप् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formल्यबन्त-अव्ययकृदन्त (gerund)
संतस्थेstood / remained
संतस्थे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) + सम्- (उपसर्ग)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
बहुमूर्त्तिःhaving many forms
बहुमूर्त्तिः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक) + मूर्ति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः (बहवः मूर्तयः यस्य सः)
अमित्रजित्conqueror of enemies
अमित्रजित्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअमित्र (प्रातिपदिक) + जित् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (अमित्रान् जयति इति)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
एवindeed
एव:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक निपात
तपतिshines / burns
तपति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootतप् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
व्योम्निin the sky
व्योम्नि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootव्योमन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन
चन्द्रसूर्यत्वम्the state of being moon and sun
चन्द्रसूर्यत्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootचन्द्र (प्रातिपदिक) + सूर्य (प्रातिपदिक) + त्व (तद्धित)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; द्वन्द्व-पूर्वपद + त्व-प्रत्यय (चन्द्रत्वं सूर्यत्वं च इति भावः)
आस्थितःhaving assumed
आस्थितः:
Kriya (क्रिया/भाव)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) + आ- (उपसर्ग) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘having assumed’