Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 72
Samantapañcaka at Kurukṣetra: Paraśurāma’s Tīrtha-Creation and Pitṛ-Rites (समन्तपञ्चक-तीर्थप्रशंसा)
Devanagari script
ततः शान्तिं गते रामे तपस्यासक्तमानसे / जालजङ्घः स्वकं राज्यं सपुत्रः प्रत्यपद्यत
Transliteration
tataḥ śāntiṃ gate rāme tapasyāsaktamānase / jālajaṅghaḥ svakaṃ rājyaṃ saputraḥ pratyapadyata
Translation
その後、ラーマが苦行に心を寄せて安らぎに至ると、ジャーラジャングハは子とともに自らの王国を取り戻した。
Word by Word
ततःthen/thereafter
ततः:
Sambandha/Adverbial (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तस्मात्/अनन्तरम् (thereafter/from that)
शान्तिम्peace
शान्तिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशान्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्
गतेwhen (he) had gone/when (it) had come
गते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootगत (कृदन्त, √गम् धातु)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचनम्; भूतकृदन्तः; सति-सप्तमी (locative absolute)
रामेin/with Rama (i.e., when Rama...)
रामे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचनम्; सति-सप्तमी (with गते)
तपसिin austerity/penance
तपसि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचनम्
आसक्तमानसेwhose mind was attached (to it)
आसक्तमानसे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootआसक्त + मानस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचनम्; कर्मधारय/तत्पुरुष-भावः: आसक्तं मानसं यस्य (locative agreeing with रामे in saptamī)
जालजङ्घःJālajaṅgha
जालजङ्घः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजालजङ्घ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्; व्यक्तिनाम (proper noun)
स्वकम्his own
स्वकम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootस्वक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्; विशेषणम् (राज्यम् इति)
राज्यम्kingdom
राज्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्
सपुत्रःtogether with (his) son
सपुत्रः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootस + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्; अव्ययीभावः: पुत्रेण सह (with his son)
प्रत्यपद्यतreturned to/regained
प्रत्यपद्यत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति + पद् (धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम्; उपसर्गः प्रति-; अर्थः: प्रत्यागच्छत्/पुनर्लभत