Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 28
Samantapañcaka at Kurukṣetra: Paraśurāma’s Tīrtha-Creation and Pitṛ-Rites (समन्तपञ्चक-तीर्थप्रशंसा)
Devanagari script
पितुर्न्न ते ऽपराध्यन्ते न स्वतन्त्रं यतो जगत् / तन्निमित्तं तु मरणं पितुस्ते विहितं पुरा
Transliteration
piturnna te 'parādhyante na svatantraṃ yato jagat / tannimittaṃ tu maraṇaṃ pituste vihitaṃ purā
Translation
汝は父に対して罪を負わぬ。世界は自らの自由に任せられてはいないからだ。その因縁により、汝の父の死は昔より定められていた。
Word by Word
पितुःof (your) father
पितुः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
तेyour
ते:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th) / चतुर्थी (4th), एकवचन; अत्र षष्ठी ‘ते’ = thy/your
अपराध्यन्तेare offended/are wronged
अपराध्यन्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√राध् (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन, आत्मनेपद; उपसर्गः अप (to offend)
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
स्वतन्त्रम्independent
स्वतन्त्रम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वतन्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणं ‘जगत्’
यतःbecause
यतः:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयतः (अव्यय)
Formयद्-प्रातिपदिकस्य पञ्चमी एकवचनरूपम्; हेत्वर्थे अव्यय (because/since)
जगत्the world
जगत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तत्that
तत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणं ‘निमित्तम्’
निमित्तम्cause/reason
निमित्तम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनिमित्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अवधारणार्थक-अव्यय
मरणम्death
मरणम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
पितुःof the father
पितुः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
तेyour
ते:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), एकवचन
विहितम्was ordained/prescribed
विहितम्:
Kriya (क्रिया/भाव)
TypeVerb
Rootविहित (कृदन्त; √धा धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; उपसर्गः वि; predicate with ‘मरणम्’
पुराformerly/earlier
पुरा:
Kala (काल)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)