Shloka 3
Bhārgava’s Resolve after His Father’s Slaying
Parashurama’s Vow against the Kshatriyas
Devanagari script
विललाप महाबाहुर्दुःखशोकसमन्वितः / तमथाश्वासयामास तुल्यदुःखो ऽकृतव्रणः
Transliteration
vilalāpa mahābāhurduḥkhaśokasamanvitaḥ / tamathāśvāsayāmāsa tulyaduḥkho 'kṛtavraṇaḥ
Translation
大いなる腕の者は悲嘆と憂いに満ちて泣き叫んだ。すると同じ痛みを抱えつつも傷なき者が彼を慰めた。
Word by Word
विललापlamented
विललाप:
क्रिया (Kriyā/action)
TypeVerb
Rootवि + ललप् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
महाबाहुःthe mighty-armed one
महाबाहुः:
कर्ता (Karta/subject)
TypeNoun
Rootमहाबाहु (प्रातिपदिक; महा + बाहु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/प्रथमा), एकवचन; कर्मधारय (महान् बाहुः यस्य)
दुःखशोकसमन्वितःafflicted with grief and sorrow
दुःखशोकसमन्वितः:
विशेषण (Adjectival to कर्ता)
TypeAdjective
Rootदुःख-शोक-समन्वित (प्रातिपदिक; दुःख + शोक + समन्वित)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तृतीया-तत्पुरुष (दुःखशोकेन समन्वितः = endowed with sorrow and grief)
तम्him
तम्:
कर्म (Karma/object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/द्वितीया), एकवचन; सर्वनाम
अथthen
अथ:
सम्बन्ध (discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/transition particle
आश्वासयामासconsoled
आश्वासयामास:
क्रिया (Kriyā/action)
TypeVerb
Rootआ + श्वस् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष, एकवचन; णिच्-प्रयोग (Causative) आश्वासयति
तुल्यदुःखःhaving equal grief
तुल्यदुःखः:
विशेषण (Adjectival to कर्ता)
TypeAdjective
Rootतुल्य-दुःख (प्रातिपदिक; तुल्य + दुःख)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय (तुल्यं दुःखं यस्य)
अकृतव्रणःunwounded; without injury
अकृतव्रणः:
विशेषण (Adjectival to कर्ता)
TypeAdjective
Rootअ-कृत-व्रण (प्रातिपदिक; नञ् + कृत + व्रण)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नञ्-तत्पुरुष (अकृतः व्रणः यस्य/without wound)