Adhyaya 34

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे भार्गवचरिते त्रयस्त्रिंशत्तमो ऽध्यायः सगर उवाच ब्रह्मपुत्र महाभाग महान्मे ऽनुग्रहः कृतः / यदिदं कवचं मह्यं प्रकाशितमनामयम्

かくして『聖ブラフマाण्ड・マハープラーナ』、風神ヴァーユの宣説する中篇、第三の序説品、バールガヴァ物語における第三十三章は終わる。サガラは言った。「ブラフマーの御子よ、偉大なる福徳者よ、病なきこのカヴァチャを私に明かしてくださったことは、まことに大いなる御加護である。」

Verse 2

और्वेणानुगृहीतो ऽहं कृतास्त्रो यदनुग्रहात् / भवतस्तु कृपापात्रं जातो ऽहमधुना विभो

聖仙アウルヴァの恩寵により我は恵まれ、その加護によって神聖なる武器の成就を得た。ああ偉大なる主よ、今や我は汝の慈悲を受ける器となった。

Verse 3

रामेण भार्गवेन्द्रेण कार्त्तवीर्यो नृपो गुरो / यथा समापितो वीरस्तन्मे विस्तरतो वद

師よ、バールガヴァ族の至高なるラーマが、勇猛なる王カルッタヴィーリヤをいかにして討ち果たしたのか、詳しく語ってください。

Verse 4

कृपापात्रं स दत्तस्य राजा रामः शिवस्य च / उभौ तौ समरे वीरौ जघटाते कथं गुरो

師よ、ダッタの慈悲を受ける王ラーマと、シヴァの慈悲を受ける者――その二人の勇者は戦場でいかに激突したのですか。

Verse 5

वसिष्ठ उवाच शृणु राजन्प्रवक्ष्यामि चरितं पापनाशनम् / कार्त्तवीर्यस्य भूपस्य रामस्य च महात्मनः

ヴァシシュタは言った。「王よ、聞きなさい。罪を滅する物語を語ろう。王カルッタヴィーリヤと大魂ラーマの事績である。」

Verse 6

स रामः कवचं लब्ध्वा मन्त्रं चैव गुरोर्मुखात् / चकार माधनं तस्य भक्त्या परमया युतः

そのラーマは師の口より鎧（カヴァチャ）と真言を授かり、至上のバクティをもってそれに対する修行と礼拝を行った。

Verse 7

भूमिशागी त्रिषवण स्नानसध्यापरायणः / उवासपुष्करे राम शतवर्षमतन्द्रितः

大地に臥して眠り、三時の沐浴とサンディヤーの礼拝に専心するラーマは、プシュカラにて怠ることなく百年住した。

Verse 8

समित्पुष्पकुशादीनि द्रव्याण्यहरहर्भृगोः / आनीय काननाद्भूप प्रायच्छदकृतव्रणः

王よ、その無垢の誓戒者は日々、森よりサミットの薪、花、クシャ草などを携え来て、ブリグに捧げた。

Verse 9

सततं ध्यानसंयुक्तो रामो मतिमतां वरः / आराधयामास विभुं कृष्णं कल्मषनाशनम्

常に禅定に結ばれ、賢者の中の最勝たるラーマは、万有の主にして罪垢を滅するクリシュナを礼拝した。

Verse 10

तस्यैवं यजमानस्य रामस्य जगतीपते / गतं वर्षशतं तत्र ध्यानयुक्तस्य नित्यदा

世の主よ、このように祭祀を行い、常に禅定にあるラーマのもとで、そこで百年が過ぎ去った。

Verse 11

एकदा तु महाराज रामः स्नातुं गतो महान् / मध्यमं पुष्करं तत्र ददर्शाश्वर्यमुत्तमम्

ある日、大王よ、偉大なるラーマは沐浴に赴き、そこで中のプシュカラにおいて最上の奇瑞を目の当たりにした。

Verse 12

मृग एकः समायातो मृग्य युक्तः पलायितः / व्याधस्य मृगयां प्राप्तो धर्मतप्तो ऽतिपीडितः

一頭の鹿が駆け来たり、狩りの恐れに乱れて逃げ惑った。猟師の狩猟にかかり、ダルマの熱に灼かれて甚だしく苦しんだ。

Verse 13

पिपासितो महाभाग जलपानसमुत्सुकः / रामस्य पश्यतस्तत्र सरसस्तटमागतः

その幸いある鹿は渇きに苦しみ、水を飲まんと切に願い、ラーマの見守る中で池のほとりへと来た。

Verse 14

पश्चान्मृगी समायाता भीता सा चकितेक्षणा / उभो तौ पिबतस्तत्र जलं शङ्कितमानसौ

やがて雌鹿が後から来た。怯え、驚いた眼差しである。二頭はそこで水を飲んだが、心にはなお疑いがあった。

Verse 15

तावत्समागतो व्याधो बाणपाणिर्धनुर्द्धरः / स दृष्ट्वा तत्र संविष्टं रामं भार्गवनन्दनम्

その時、矢を手にし弓を携えた猟師が来た。彼はそこに座す、バーर्गヴァの裔ラーマを見た。

Verse 16

अकृतव्रणसंयुक्तं तस्थौ दूरकृतेक्षणः / स चिन्तयामास तदा शङ्कितो भृगुनन्दनात्

遠くから見て、（ラーマが）傷ひとつ負っていないのを認め、彼は立ち止まった。そこでブリグの子に疑いを抱き、思案し始めた。

Verse 17

अयं रामो महावीरो दुष्टानामन्तकारकः / कथमेतस्य हन्म्येतौ पश्यतो मृगयामृगौ

この方はラーマ、偉大なる勇者にして悪しき者を滅ぼす者。彼が見ている前で、この狩りの鹿二頭をどうして殺せようか。

Verse 18

इति चिन्ता समाविष्टो व्याधो राजन्यसत्तम / तस्थौ तत्रैव रामस्य भयात्संत्रस्तमानसः

かくして思い悩んだ猟師は、武門の最勝者よ、その場に立ち尽くした。ラーマへの恐れに心は震えていた。

Verse 19

रामस्तु तौ मृगों दृष्ट्वा पिबन्तौ सभ्यं जलम् / तर्कयामास मेधावी किमत्र भयकारणम्

ラーマは二頭の鹿が清らかな水を飲むのを見た。賢きラーマは思案した――ここで恐れを生む原因は何か。

Verse 20

नैवात्र व्याघ्रसेनादो न च व्याधो हि दृश्यते / केनैतौ कारणेनाहो शङ्कितौ चकितेक्षणौ

ここには虎の咆哮もなく、猟師の姿も見えぬ。では何ゆえこの二頭は疑い、驚き怯えた眼差しなのか。

Verse 21

अथ वा मृगजातिर्हि निसर्गाच्चकितेक्षणा / चेनैतौ जलपाने ऽपि पश्यतश्चकितेक्षणौ

あるいは鹿の類は生まれつき驚きやすい眼を持つもの。ゆえに水を飲む時でさえ、見張るように怯えた眼差しでいるのだ。

Verse 22

नैतावत्कारणं चात्र किन्तु खेदभयातुरौ / लक्षयेते खिन्नसर्वाङ्गौ कम्पयुक्तौ यतस्त्विमौ

ここでの理由はそれだけではない。二人は憂いと恐れに苦しみ、全身が疲れ、震えを帯びているのが見て取れる。

Verse 23

एवं संचिन्त्य मतिमान्स तस्थौ मध्यपुष्करे / शिष्येण संयुतो रामो यावत्तौ चापि संस्थितौ

このように思案して、賢きラーマは弟子を伴いプシュカラの中央に立ち、あの二人もまたそこに留まる間、同じく立ち続けた。

Verse 24

पीत्वा जलं ततस्तौ तु वृक्षच्छायासमाश्रितौ / रामं दृष्ट्वा महात्मानं कथां तौ चक्रतुर्मुदा

それから二人は水を飲み、木陰に身を寄せた。大いなる魂のラーマを見て、喜びのうちに語り合った。

Verse 25

मृग्युवाच कान्त चात्रैव तिष्ठावो यावद्रामो ऽत्रसंस्थितः / अस्य वीरस्य सांनिध्ये भयं नैवावयोर्भवेत्

雌鹿が言った。「あなた、ラーマがここに留まっておられる間は、私たちもここにいましょう。この勇士の傍らでは、私たちに恐れはありません。」

Verse 26

अत्राप्यागत्य चैव्द्याधौ ह्यावयोः प्रहरिष्यति / दृष्टमात्रो हि मुनिना भस्मीभूतो भविष्यति

あの猟師はここへ来て私たちを打とうとするだろう。だが聖仙（ムニ）がひと目見るだけで、彼は灰と化す。

Verse 27

इत्युक्ते वचने मृग्या रामर् शनतुष्टया / मृगश्चोवाच हर्षेण समाविष्टः प्रियां स्वकाम्

その言葉を聞き、ラーマの御姿に満ち足りた雌鹿に向かって、雄鹿は歓喜に満たされ、己が望む愛しき言葉を語った。

Verse 28

एवमेव महाभागे यद्वै वदसि भामिनि / जाने ऽहमपि रामस्य प्रभावं सुमहात्मनः

まことにそのとおりだ、幸い多き麗人よ。私もまた、偉大なるマハートマ、ラーマの威徳を知っている。

Verse 29

यो ऽयं संदृश्यते चास्य पार्श्वं शिष्यो ऽकृतव्रणः / सचाने न महाभागस्त्रातो व्याघ्रभयातुरः

その傍らに見える者は、傷なき弟子である。彼もまた、虎の恐れに苦しむとき、この大いなる福徳者に救われたのだ。

Verse 30

अयं रामो महाभागे जमदग्निसुतो ऽनुजः / पितरं कार्त्तवीर्येण दृष्ट्वा चैव तिरस्कृतम्

幸い多き方よ、これはジャマダグニの子（年少の）ラーマである。彼はカルッタヴィーリヤによって父が侮られるのを見た。

Verse 31

चकारातितरां क्रुद्धः प्रतिज्ञां नृपघातिनीम् / तत्पूर्तिकामो ह्यगमद्ब्रह्मलोकं पुरा ह्ययम्

激しい怒りに燃えて、彼は王たちを討つという誓願を立てた。その成就を願い、かつて彼はブラフマローカへ赴いた。

Verse 32

स ब्रह्मा दिष्टवांश्चैनं शिवलोकं व्रजेति ह / तस्य त्वाज्ञां समादाय गतो ऽसौ शिवसन्निधिम्

そのとき梵天は彼に命じた。「シヴァローカへ赴け。」その命を受け、彼はシヴァの御前へと向かった。

Verse 33

प्रोवाचाखिलवृत्तान्त राज्ञश्चप्यात्मनः पितुः / स कृपालुर्महादेवः सभाज्य भृगुनन्दनम्

彼は王と自らの父に関する一切の経緯を語った。慈悲深きマハーデーヴァは、ブリグの子を礼遇して迎えた。

Verse 34

ददौ कृष्णस्य सन्मन्त्रमभेद्यं कवचं तथा / स्वीयं पाशुपतं चास्त्रमन्यास्त्रग्राममेव च

彼はクリシュナに、尊き真言と破れぬ鎧、己がパーシュパタの武器、さらに他の武器の数々を授けた。

Verse 35

विसर्जयामास मुदा दत्त्वा शस्त्राणि चादरात् / सो ऽयमत्रागतो भद्रे मेत्रसाधनतत्परः

敬意をもって武器を授け、喜びのうちに彼を送り出した。おお淑女よ、その者がここへ来て、マイトリー（慈しみの友愛）の修行に励んでいる。

Verse 36

नित्यं जपति धर्मात्मा कृष्णस्य कवचं सुधीः / शतवर्षाणि चाप्यस्य गतानि सुमहात्मनः

その法に生きる賢者は、常にクリシュナのカヴァチャ（護呪）を唱える。その大いなる魂には、すでに百年が過ぎた。

Verse 37

मन्त्र साधयतो भद्रे न च तत्सिद्धिरेति हि / आत्रास्ति कारणं भक्तिः साव वै त्रिविधा मता

おおバドレーよ、真言を修しても、その成就（シッディ）は必ずしも得られない。ここでの因はバクティであり、それは三種と説かれる。

Verse 38

उत्तमा मध्यमा चैव कनिष्ठा तरलेक्षणे / शिवस्य नारदस्यापि शुकस्य च महात्मनः

たおやかな眼の者よ、バクティには最上・中・下の三種があるとされる。シヴァ、ナーラダ、そして大聖シュカにもその例が見られる。

Verse 39

अंबरीष्स्य राजर्षे रन्तिदेवस्य मारुतेः / बलेर्विभीषणस्यापि प्रह्लादस्य महात्मनः

王仙アンバリーシャ、ランティデーヴァ、マールティ（ハヌマーン）、バリ、ヴィビーシャナ、そして大聖プラフラーダにも、バクティの段階の違いが語られる。

Verse 40

उत्तमा भक्तिरेवास्ति गोपीनामुद्धवस्य च / वसिष्ठादिमुनीशानां मन्वादीनां शुभेक्षणे

吉祥なる眼差しの者よ、ゴーピーたちとウッダヴァのバクティは最上である。ヴァシシュタをはじめとする大牟尼、マヌらにおいても同様である。

Verse 41

मध्या च भक्तिरेवास्ति प्राकृतान्यजनेषु सा / मध्यभक्तिरयं रामो नित्यं यमपरायणः

中ほどのバクティは、世の常の人々に見られる。このラーマは中位の信愛者であり、常にヤマ（ダルマ）に帰依している。

Verse 42

सेवते गोपिकाधीशं तेन सिद्धिं न चागतः / वसिष्ठ उवाच इत्युक्ता त्वरितं कान्तं सा मृगी हृष्टमानसा

彼はゴーピーたちの主に仕えているが、それによって成就（シッディ）には至らなかった。ヴァシシュタは言った—そう告げられると、その雌鹿は喜びに満ち、急いで愛しい人のもとへ向かった。

Verse 43

पुनः पप्रच्छ भक्तेस्तु लक्षणं प्रेमदायकम् / मृग्युवाच साधुकान्त महाभाग वचस्ते ऽलौकिकं प्रिय / र्हदृग् ज्ञानं तव कथं संजातं तद्वदाधुना

彼女は再び、愛を授けるバクティのしるしを尋ねた。雌鹿は言った。「善き愛しい方、幸いに満ちた方よ、あなたの言葉はこの世ならぬほど尊く愛おしい。あなたの“心眼の智慧”はどのように生じたのですか。今お語りください。」

Verse 44

मृग उवाच शृणु प्रिये महाभागे ज्ञानं पुण्येन जायते

鹿は言った。「聞きなさい、愛しい福徳の人よ。智慧は功徳（プンニャ）より生まれる。」

Verse 45

तत्पुण्यमद्य संजातं भार्गवस्यास्य दर्शनात् / पुण्यात्मा भार्गवश्चायं कृष्णाभक्तो जितेन्द्रियः

その功徳は今日、このバールガヴァを拝見（ダルシャナ）したことから生じた。このバールガヴァは功徳ある魂、クリシュナの भक्त（バクタ）であり、諸根を制した者（ジテーンドリヤ）である。

Verse 46

गुरुशुश्रूषको नित्यं नित्यनैमित्तिकादरः / अतो ऽस्य दर्शनाज्जातं ज्ञानं मे/द्यैव भामिनि

彼は常に師（グル）に奉仕し、日々の務めと時に応じた儀礼（ニティヤ・ナイミッティカ）を敬って行う。ゆえに、バーミニーよ、まさに今日、そのダルシャナによって私の内に智慧が生じた。

Verse 47

त्रैलोक्यस्थितसत्त्वानां शुभाशुभनिदर्शकम् / अद्यैव विदितं मे ऽभूद्रासस्यास्य महात्मनः

これは三界に住む衆生の吉凶を示すもの。今日まさに、この大いなる聖者ラ―サの真実を我は知った。

Verse 48

चरितं पुण्यदं चैव पापघ्नं शृण्वतामिदम् / यद्यत्करिष्यते चैव तदपि ज्ञानगोचरम्

この物語は聞く者に福徳を与え、罪を滅する。さらに行われることはすべて、智慧の領域に属する。

Verse 49

योत्तमा भक्तिराख्याता तां विना नैव सिद्ध्यति / कवचं मन्त्रसहितं ह्यपि वर्षायुतायुतैः

説かれた最上のバクティなくして成就はない。たとえ真言を伴うカヴァチャであっても、無量の歳月唱えても実を結ばぬ。

Verse 50

यद्ययं भार्गवो भद्रे ह्यगस्त्यानुग्रहं लभेत् / कृष्णप्रेमामृतं नाम स्तोत्रमुत्तमभक्तिदम्

麗しき方よ、もしこのバールガヴァがアガスティヤの恩寵を得るなら、「クリシュナ・プレーマーアムリタ」と名づけられたこの讃歌は彼に最上のバクティを授ける。

Verse 51

ज्ञात्वा च लप्स्यते सिद्धिं मन्त्रस्य कवचस्य च / स मुनिर्ज्ञाततत्त्वार्थः सानुकंपो ऽभयप्रदः

これを知れば、真言とカヴァチャの成就を得る。その牟尼は真理の要義を悟り、慈悲深く、無畏を授ける者である。

Verse 52

उपदेक्ष्यति चैवैनं तत्त्वज्ञानं मुदावहम् / श्रीकृष्णचारितं सर्वं नामभिर्ग्रथितं यतः

彼は喜びに満ちた真理の知識を彼に教えるでしょう。なぜなら、シュリー・クリシュナの全人格は御名によって織り成されているからです。

Verse 53

कृष्णप्रेमामृतस्तोत्राज्ज्ञास्यते ऽस्य महामतिः / ततः संसिद्ध कवचौ राजनं हैहयाधिपम्

彼の偉大な知性は『クリシュナ・プレーマ・アムリタ・ストートラ』によって知られるでしょう。そして、鎧を完成させた後、彼はハイハヤの王と対峙します。

Verse 54

हत्वा सपुत्रामात्यं च ससुहृद्बलवाहनम् / त्रिः सप्तकृत्वो निर्भूपां करिष्यत्यवनीं प्रिय

愛する者よ、彼を息子、大臣、友人、軍隊と共に殺した後、彼は地球から王たちを二十一回一掃するでしょう。

Verse 55

वसिष्ठ उवाच एवमुक्त्वा मृगो राजन्विरराम मृगीं ततः / आत्मनो मृगभावस्य कारणं ज्ञातवांश्च ह

ヴァシシュタは言った：王よ、雌鹿にこのように話した後、雄鹿は沈黙しました。彼は確かに自分が鹿であることの原因を悟っていました。