Shloka 27
Paraśurāma’s Vow and Jamadagni’s Teaching on Kṣamā
Forbearance
Devanagari script
संपृष्टो विधिना रामः प्रोवाचाखिलमादितः / वृत्तान्तं कार्त्तवीर्यस्य पितुः स्वस्य महात्मनः
Transliteration
saṃpṛṣṭo vidhinā rāmaḥ provācākhilamāditaḥ / vṛttāntaṃ kārttavīryasya pituḥ svasya mahātmanaḥ
Translation
礼にかなって問われると、ラーマは初めからすべてを語った――自らの大徳なる父カルッタヴィールヤの全ての経緯を。
Word by Word
संपृष्टः(he) having been questioned
संपृष्टः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम् + √प्रच्छ् (धातु)
Formक्त-प्रत्यय (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; ‘having been asked’
विधिनाby Brahmā / by the ordainer (Vidhi)
विधिना:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन; Instrumental singular
रामःRama
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
प्रोवाचtold/said
प्रोवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + √वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; Parasmaipada
अखिलम्everything
अखिलम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअखिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; adjective used substantively ‘everything’
आदितःfrom the beginning
आदितः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआदि (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; तसिल्-अर्थे (ablatival adverb) ‘from the beginning’
वृत्तान्तम्account/narrative
वृत्तान्तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवृत्तान्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; apposition to अखिलम्
कार्त्तवीर्यस्यof Kārttavīrya
कार्त्तवीर्यस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootकार्त्तवीर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचन; Genitive singular
पितुःof (his) father
पितुः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचन; Genitive singular
स्वस्यof his own
स्वस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी विभक्ति, एकवचन; reflexive genitive ‘of his own’
महात्मनःof the great-souled one
महात्मनः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (महान् आत्मा)