Shloka 65
Reṇukā-vilāpa and the Aftermath of Jamadagni’s Slaying (अर्जुनोपाख्यान-प्रसङ्गः)
Devanagari script
प्रददौ पादयोस्तस्य भक्त्यान मितकन्धरः / तज्जलं शिरसाधत्त सकुटुंबो महामनाः
Transliteration
pradadau pādayostasya bhaktyāna mitakandharaḥ / tajjalaṃ śirasādhatta sakuṭuṃbo mahāmanāḥ
Translation
ミタカンダラは信愛をもって、その御足の両足に洗足の水を捧げた。大いなる心の人は家族とともに、その水を頭上に戴いて敬った。
Word by Word
प्रददौgave forth/offered
प्रददौ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-दा (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्शभूत), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular), परस्मैपद
पादयोःat (his) two feet
पादयोः:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी/सप्तमी? द्विवचन; रूपतः षष्ठी-द्विवचन (Genitive dual) / सप्तमी-द्विवचन (Locative dual) समानरूप; अत्र ‘पादयोः’ = पादयोः (to/at the feet) सप्तमी-द्विवचन (Locative dual)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन
भक्त्याwith devotion
भक्त्या:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन
अनमितकन्धरःthe one with bowed neck (humble one)
अनमितकन्धरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअनमित + कन्धर (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (one whose neck is bent/low), पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
तत्that
तत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन; अत्र ‘तत्’ = तद् (that) विशेषणम्
जलम्water
जलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
शिरसाwith (his) head
शिरसा:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootशिरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन
आधत्तplaced/held (upon)
आधत्त:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-धा (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद
सकुटुम्बःtogether with (his) family
सकुटुम्बः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस + कुटुम्ब (प्रातिपदिक)
Formउपपद-सम्बद्ध ‘स-’ (with), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
महामनाःthe great-minded one
महामनाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमह + मनस् (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (one of great mind), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन