Shloka 4
Reṇukā-vilāpa and the Aftermath of Jamadagni’s Slaying (अर्जुनोपाख्यान-प्रसङ्गः)
Devanagari script
इति संचितयन्नंव हृदयेन विदूयता / स्वपुरं प्रतिचक्राम सबलः सानुगस्ततः
Transliteration
iti saṃcitayannaṃva hṛdayena vidūyatā / svapuraṃ praticakrāma sabalaḥ sānugastataḥ
Translation
そう思い巡らすうちに胸は焼けるようであった。やがて彼は軍勢と従者を伴い、自らの都へと引き返した。
Word by Word
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसूचक)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय, इत्यादि-उपसंहारसूचक
saṃcintayanthinking; reflecting
saṃcintayan:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootsaṃ-cint (धातु)
Formशतृ-प्रत्यय (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि
evaindeed
eva:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
hṛdayenawith (his) heart; in his heart
hṛdayena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Roothṛdaya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन
vidūyatāwhile (it) was paining; with a pained (heart)
vidūyatā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/भाव)
TypeVerb
Rootvi-dū (धातु)
Formशतृ-प्रत्यय (present active participle) from √dū ‘to be in pain’, पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; ‘hṛdayena’ इत्यनेन सह (instrumental absolute sense)
sva-puramhis own city
sva-puram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsva (प्रातिपदिक) + pura (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
prati-cakrāmareturned
prati-cakrāma:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootprati-kram (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
sa-balaḥwith (his) army
sa-balaḥ:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootsa (उपसर्ग/अव्यय) + bala (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास (बलेन सह), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृविशेषणम्
sa-anugaḥwith attendants; accompanied
sa-anugaḥ:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootsa (उपसर्ग/अव्यय) + anuga (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास (अनुगैः सह), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृविशेषणम्
tataḥthen; from there
tataḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: from there/then)