Shloka 4
Rāma’s Stuti of Śiva (Śarva) and the Theophany of the Three‑Eyed Lord
Devanagari script
उत्थायोत्थाय देवेशं प्रणम्य शिरसासकृत् / कृताञ्जलिपुटो रामस्तुष्टाव च जगत्पतिम्
Transliteration
utthāyotthāya deveśaṃ praṇamya śirasāsakṛt / kṛtāñjalipuṭo rāmastuṣṭāva ca jagatpatim
Translation
幾度も立ち上がっては神々の主に頭を垂れて礼拝し、合掌したラーマは世界の主を讃えた。
Word by Word
उत्थायhaving risen
उत्थाय:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootउत्-स्था (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund), ‘having risen’
उत्थायagain having risen
उत्थाय:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootउत्-स्था (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund), पुनरुक्ति (repetition)
देवेशम्Lord of the gods
देवेशम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेव-ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (देवानाम् ईशः)
प्रणम्यhaving bowed
प्रणम्य:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootप्र-नम् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund), ‘having bowed’
शिरसाwith (his) head
शिरसा:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootशिरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
असकृत्repeatedly
असकृत्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअसकृत् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb) ‘repeatedly’
कृत-अञ्जलि-पुटःwith hands joined in reverence
कृत-अञ्जलि-पुटः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootकृत (कृदन्त-प्रातिपदिक) + अञ्जलि (प्रातिपदिक) + पुट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि (कृतः अञ्जलिपुटः यस्य)
रामःRāma
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तुष्टावpraised
तुष्टाव:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्तु (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)
जगत्-पतिम्Lord of the world
जगत्-पतिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (जगतः पतिः)