Shloka 50
Jāmadagnya-Rāmasya Tapaścaraṇam
The Austerities of Rama Jamadagnya
Devanagari script
तथावेहि समस्तानां प्रियाः प्राणाः शरीरिणाम् / व्यथा चाभिहतानां तु विद्यते भवतो ऽन्यथा
Transliteration
tathāvehi samastānāṃ priyāḥ prāṇāḥ śarīriṇām / vyathā cābhihatānāṃ tu vidyate bhavato 'nyathā
Translation
それゆえ、命あるすべてのものにとって生命は愛しいものであると知れ。打たれた者の痛みは、お前にある痛みと同じように存在するのだ。
Word by Word
तथाthus, in the same way
तथा:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्ययम्; प्रकारवाचकः (thus/in the same way)
अविहिknow, understand
अविहि:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootअव + इ (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन (sg.); परस्मैपदम्; ‘अव + इ’ = ‘understand/know’ (आज्ञार्थ)
समस्तानाम्of all
समस्तानाम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootसमस्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.)/नपुंसकलिङ्ग (n.) (context: beings), षष्ठी (Gen. 6th), बहुवचन (pl.); विशेषणम्
प्रियाःdear
प्रियाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom. 1st), बहुवचन (pl.); विशेषणम्
प्राणाःlives, vital breaths
प्राणाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom. 1st), बहुवचन (pl.)
शरीरिणाम्of embodied beings
शरीरिणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootशरीरिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), षष्ठी (Gen. 6th), बहुवचन (pl.)
व्यथाpain
व्यथा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootव्यथा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा (Nom. 1st), एकवचन (sg.)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय/Coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
अभिहतानाम्of the injured/struck
अभिहतानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeAdjective
Rootअभि + हन् (धातु) → अभिहत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.)/नपुंसकलिङ्ग (n.) (context: persons/beings), षष्ठी (Gen. 6th), बहुवचन (pl.); भूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle): ‘of those who are struck/injured’
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्ययम्; अवधान/विरोधार्थक-निपातः
विद्यतेexists, is found
विद्यते:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootविद् (धातु) (अत्र ‘विद्’ = ‘सत्तायाम्/भवति’ प्रयोगः)
Formलट्-लकार (Pres.), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन (sg.); आत्मनेपदम्
भवतःof you / for you
भवतः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootभवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), षष्ठी (Gen. 6th), एकवचन (sg.); आदरार्थ-प्रयोगः (honorific ‘of you’)
अन्यथाotherwise, differently
अन्यथा:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootअन्यथा (अव्यय)
Formअव्ययम्; प्रकारवाचकः (otherwise/differently)