Previous Verse
Next Verse

Shloka 61

Śrāddha-kalpa: Amarakantaka–Tīrtha-Māhātmya and Akṣaya Pitṛ-Tarpaṇa

कृतात्मा वाकृतात्मा च यत्र विज्ञायते नरः / स्वर्गमार्गप्रदं नाम तीर्थं सद्यो वरप्रदम्

kṛtātmā vākṛtātmā ca yatra vijñāyate naraḥ / svargamārgapradaṃ nāma tīrthaṃ sadyo varapradam

人が成就した者か未成就の者かと見極められるその地は、『天界への道を授ける』と名づけられたティールタであり、ただちに恩寵を授ける。

kṛtātmāself-controlled / purified-souled
kṛtātmā:
Viśeṣaṇa (विशेषण of naraḥ)
TypeAdjective
Rootkṛta + ātman (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); bahuvrīhi ‘one whose self is purified/controlled’
or
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
FormParticle (विकल्पार्थक-अव्यय)
akṛtātmāundisciplined / impure-souled
akṛtātmā:
Viśeṣaṇa (विशेषण of naraḥ)
TypeAdjective
Roota- + kṛtātmā (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); bahuvrīhi ‘one whose self is not purified/undisciplined’
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयार्थक-अव्यय)
yatrawhere
yatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण/location marker)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
FormRelative adverb (सम्बन्धबोधक-अव्यय) ‘where’
vijñāyateis recognized / is known
vijñāyate:
Kriyā (क्रिया/predicate)
TypeVerb
Rootvi + √jñā (धातु)
FormPresent tense (लट्), Passive voice (कर्मणि), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
naraḥa man
naraḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
svargamārgapradamgranting the path to heaven
svargamārgapradam:
Viśeṣaṇa (विशेषण of tīrtham)
TypeAdjective
Rootsvarga + mārga + prada (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative/Accusative (1/2), Singular (एकवचन); qualifies ‘tīrtham’; tatpuruṣa ‘giving the path to heaven’
nāmaindeed / namely
nāma:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootnāma (अव्यय)
FormParticle (निपात) ‘indeed/namely’ used as quotative/emphatic
tīrthama sacred ford / pilgrimage place
tīrtham:
Karta (कर्ता/subject of nominal clause)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
sadyaḥimmediately
sadyaḥ:
Kāla (काल/immediacy)
TypeIndeclinable
Rootsadyaḥ (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण-अव्यय)
varapradamboon-giving
varapradam:
Viśeṣaṇa (विशेषण of tīrtham)
TypeAdjective
Rootvara + prada (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative/Accusative (1/2), Singular (एकवचन); qualifies ‘tīrtham’; tatpuruṣa ‘granting boons’