Shloka 117
Śrāddha-kalpa: Amarakantaka–Tīrtha-Māhātmya and Akṣaya Pitṛ-Tarpaṇa
Devanagari script
उत्तरं मानसं गत्वासिद्धिं प्राप्नोत्यनुत्तमाम् / स्नात्वा तस्मिन्सरश्रेष्ठे दृश्यते महादद्भुतम्
Transliteration
uttaraṃ mānasaṃ gatvāsiddhiṃ prāpnotyanuttamām / snātvā tasminsaraśreṣṭhe dṛśyate mahādadbhutam
Translation
北のマーナサへ赴けば、比類なき成就を得る。その最勝の湖で沐浴すると、まことに大いなる不思議が現れる。
Word by Word
उत्तरम्northern
उत्तरम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; direction adjective qualifying मानसम्
मानसम्Mānasa (lake)
मानसम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमानस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; (lake/place)
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund)
सिद्धिम्attainment/perfection
सिद्धिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसिद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
प्राप्नोतिattains
प्राप्नोति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√आप् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
अनुत्तमाम्unsurpassed
अनुत्तमाम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनुत्तम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; adjective qualifying सिद्धिम्
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु) + त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund)
तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुं/नपुंसक, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
सरश्रेष्ठेin the best of lakes
सरश्रेष्ठे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसरस् + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (सरसां श्रेष्ठः/श्रेष्ठे), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (स्थाने), सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; ‘in the best lake’
दृश्यतेis seen/appears
दृश्यते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive sense) ‘is seen/appears’
महत्great
महत्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; adjective qualifying अद्भुतम्
अद्भुतम्a wonder/marvel
अद्भुतम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअद्भुत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; predicate nominative with दृश्यते