Brahma Purana — The Two Vedic Paths: Karma, Knowledge, and the Inner Self (Adhyatma), Shloka 52
Devanagari script
मनो बुद्धिः स्वभावश् च गुणा एते स्वयोनिजाः ते गुणान् अतिवर्तन्ते गुणेभ्यः परमा मताः //
Translation
偈（52）は意味の解説をさらに進め、聞く者が明確に理解し、ダルマを敬って守るよう導く。
Word by Word
manaḥmind
manaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootmanas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
buddhiḥintellect
buddhiḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootbuddhi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
svabhāvaḥintrinsic nature
svabhāvaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootsvabhāva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्धः/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
guṇāḥqualities
guṇāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootguṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
etethese
ete:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootetad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम-विशेषण (pronominal adjective)
svayonijāḥself-born/from their own origin
svayonijāḥ:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootsva (प्रातिपदिक) + yoni-ja (प्रातिपदिक; ja from √jan)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative: 'born of their own source'); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
tethey
te:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम (pronoun)
guṇānqualities
guṇān:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootguṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन
ativartantetranscend/go beyond
ativartante:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootati-√vṛt (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद (Ātmanepada)
guṇebhyaḥfrom the qualities
guṇebhyaḥ:
Apadana (अपादान/Source)
TypeNoun
Rootguṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), बहुवचन
paramāḥsupreme
paramāḥ:
Visheshana (विशेषण/Predicate qualifier)
TypeAdjective
Rootparama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विधेय-विशेषण (predicative adjective)
matāḥare considered
matāḥ:
Kriya (क्रिया/Predicative verbal notion)
TypeVerb
Rootman (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मणि-भाव (passive/predicative)
Speaker
Vyāsa instructing