HomeBrahma PuranaAdhy. 237Shloka 51
Previous Verse
Next Verse

Brahma Purana — The Two Vedic Paths: Karma, Knowledge, and the Inner Self (Adhyatma), Shloka 51

वायोः स्पर्शो रसो ऽद्भ्यश् च ज्योतिषो रूपम् उच्यते आकाशप्रभवः शब्दो गन्धो भूमिगुणः स्मृतः //

このプラーナの偈(51)は、シャーストラの伝統に則り、聖なる教えを示す。

vāyoḥof wind (vāyu)
vāyoḥ:
Sambandha (सम्बन्धः/Genitive relation)
TypeNoun
Rootvāyu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
sparśaḥtouch
sparśaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootsparśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
rasaḥtaste
rasaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootrasa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
adbhyahfrom waters
adbhyah:
Apadana (अपादान/Source)
TypeNoun
Rootap (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), बहुवचन (Plural)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्धः/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
jyotiṣaḥof fire/light
jyotiṣaḥ:
Sambandha (सम्बन्धः/Genitive relation)
TypeNoun
Rootjyotis (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
rūpamform/colour
rūpam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootrūpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन; अत्र कर्मपदत्वे (here as object)
ucyateis said/is called
ucyate:
Kriya (क्रिया/Verbal action)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (Passive voice)
ākāśa-prabhavaḥarising from ether
ākāśa-prabhavaḥ:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootākāśa (प्रातिपदिक) + prabhava (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative: 'of/from ākāśa'); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
śabdaḥsound
śabdaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootśabda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
gandhaḥsmell
gandhaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootgandha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
bhūmi-guṇaḥquality of earth
bhūmi-guṇaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootbhūmi (प्रातिपदिक) + guṇa (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative: 'of earth'); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
smṛtaḥis considered/remembered (as)
smṛtaḥ:
Kriya (क्रिया/Predicative verbal notion)
TypeVerb
Rootsmṛ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle, PPP); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषणवत् (predicative)
Vyāsa instructing