Adhyaya 5

Verse 1

श्रीनारद उवाच पौरोहित्याय भगवान्वृत: काव्य: किलासुरै: । षण्डामर्कौ सुतौ तस्य दैत्यराजगृहान्तिके ॥ १ ॥

聖者ナーラダは語った――アスラたちは祭式の司祭としてバガヴァーン・カーヴィヤ（シュクラーチャーリヤ）を選んだ。彼の二人の子、シャṇḍaとアマルカは、ダイティヤ王ヒラニヤカシプの宮殿の近くに住んでいた。

Verse 2

तौ राज्ञा प्रापितं बालं प्रह्लादं नयकोविदम् । पाठयामासतु: पाठ्यानन्यांश्चासुरबालकान् ॥ २ ॥

その二人は、王により送られた、政道に通じた少年プラフラーダを受け入れ、ほかのアスラの子らと共に学舎で教え始めた。

Verse 3

यत्तत्र गुरुणा प्रोक्तं शुश्रुवेऽनुपपाठ च । न साधु मनसा मेने स्वपरासद्ग्रहाश्रयम् ॥ ३ ॥

師が説く政治と経済の教えをプラフラーダは聞き、復誦もしたが、「味方と敵、我と他」を執して立つその学を善しとは思わなかった。

Verse 4

एकदासुरराट् पुत्रमङ्कमारोप्य पाण्डव । पप्रच्छ कथ्यतां वत्स मन्यते साधु यद्भ‍वान् ॥ ४ ॥

パーンダヴァ（ユディシュティラ）よ、ある時アスラ王ヒラニヤカシプは息子を膝に抱き、慈しみをもって尋ねた――「わが子よ、師から学んだ諸科目のうち、何が最上だと思うか。」

Verse 5

श्रीप्रह्लाद उवाच तत्साधु मन्येऽसुरवर्य देहिनां सदा समुद्विग्नधियामसद्ग्रहात् । हित्वात्मपातं गृहमन्धकूपं वनं गतो यद्धरिमाश्रयेत ॥ ५ ॥

プラフラーダは答えた――「アスラの中の最勝者よ、身を受けた者は、はかなきものへの執着ゆえ常に心が騒ぐ。家住は自己を堕とす暗い井戸である。これを捨て、森へ――とりわけヴリンダーヴァナへ――赴き、シュリー・ハリの御足に帰依すべきである。」

Verse 6

श्रीनारद उवाच श्रुत्वा पुत्रगिरो दैत्य: परपक्षसमाहिता: । जहास बुद्धिर्बालानां भिद्यते परबुद्धिभि: ॥ ६ ॥

シュリー・ナーラダは語った。プラフラーダがバクティの道を説き、父の敵方に与するかのようであったその言葉を聞くと、ダイティヤ王ヒラニヤカシプは笑って言った。「敵の言葉によって子どもの知恵は乱されるのだ。」

Verse 7

सम्यग्विधार्यतां बालो गुरुगेहे द्विजातिभि: । विष्णुपक्षै: प्रतिच्छन्नैर्न भिद्येतास्य धीर्यथा ॥ ७ ॥

ヒラニヤカシプは部下に命じた。「この子を二度生まれの師の学舎で厳重に守れ。変装して来るかもしれぬヴィシュヌ派のヴァイシュナヴァに、彼の知性をこれ以上乱されぬようにせよ。」

Verse 8

गृहमानीतमाहूय प्रह्रादं दैत्ययाजका: । प्रशस्य श्लक्ष्णया वाचा समपृच्छन्त सामभि: ॥ ८ ॥

ヒラニヤカシプの者たちが少年プラフラーダを学舎へ連れ戻すと、ダイティヤの祭司シャンダとアマルカは彼をなだめた。きわめて柔らかな声と慈しみの言葉で褒め、次のように問いただした。

Verse 9

वत्स प्रह्राद भद्रं ते सत्यं कथय मा मृषा । बालानति कुतस्तुभ्यमेष बुद्धिविपर्यय: ॥ ९ ॥

「わが子プラフラーダよ、幸いあれ。嘘を言うな、真実を語れ。ここにいる子らはお前のようではない。お前のこの逸れた考えはどこから来たのか。誰がその教えを授けたのだ？」

Verse 10

बुद्धिभेद: परकृत उताहो ते स्वतोऽभवत् । भण्यतां श्रोतुकामानां गुरूणां कुलनन्दन ॥ १० ॥

「この知性の汚れは敵によってもたらされたのか、それともお前自身から生じたのか。家門の誇りよ、我らはお前の師であり、聞きたいのだ。真実を語れ。」

Verse 11

श्रीप्रह्राद उवाच पर: स्वश्चेत्यसद्ग्राह: पुंसां यन्मायया कृत: । विमोहितधियां द‍ृष्टस्तस्मै भगवते नम: ॥ ११ ॥

プラフラーダは言った。バガヴァーンのマーヤーにより人の知性は惑わされ、「友」と「敵」という虚しい区別を作る。ゆえにその至上主バガヴァーンに礼拝する。

Verse 12

स यदानुव्रत: पुंसां पशुबुद्धिर्विभिद्यते । अन्य एष तथान्योऽहमिति भेदगतासती ॥ १२ ॥

バガヴァーンが奉愛により喜ばれると、獣のような心は砕け、「彼は別、私は別」という虚妄の差別は消える。そのとき皆が神の永遠の僕であると悟る。

Verse 13

स एष आत्मा स्वपरेत्यबुद्धिभि- र्दुरत्ययानुक्रमणो निरूप्यते । मुह्यन्ति यद्वर्त्मनि वेदवादिनो ब्रह्मादयो ह्येष भिनत्ति मे मतिम् ॥ १३ ॥

「敵」「友」という思いに囚われる者は、自らの内なるパラマートマーを見定められない。ヴェーダに通じた梵天らでさえ、奉愛の道で時に迷う。その状況を成した同じバガヴァーンが、あなた方の言う「敵」の側に立つ知恵を私に授けた。

Verse 14

यथा भ्राम्यत्ययो ब्रह्मन् स्वयमाकर्षसन्निधौ । तथा मे भिद्यते चेतश्चक्रपाणेर्यद‍ृच्छया ॥ १४ ॥

婆羅門の師よ、磁石の近くで鉄が自ずと引き寄せられるように、御意志によって私の意識は変えられ、円盤を持つヴィシュヌへと惹かれている。ゆえに私に独立はない。

Verse 15

श्रीनारद उवाच एतावद्ब्राह्मणायोक्त्वा विरराम महामति: । तं सन्निभर्त्स्य कुपित: सुदीनो राजसेवक: ॥ १५ ॥

ナーラダは語った。これだけ述べて大賢プラフラーダは黙した。すると王に仕える名ばかりのバラモンたちは怒って彼を叱責し、深く嘆きつつ罰するために次のように言った。

Verse 16

आनीयतामरे वेत्रमस्माकमयशस्कर: । कुलाङ्गारस्य दुर्बुद्धेश्चतुर्थोऽस्योदितो दम: ॥ १६ ॥

杖を持って来い。このプラフラーダは我らの名声と誉れを損なっている。悪しき知恵ゆえに、ダイティヤ族の恥、家系の燃え殻となった。ゆえに第四の策、すなわち懲罰（ダンダ）で制すべきだ。

Verse 17

दैतेयचन्दनवने जातोऽयं कण्टकद्रुम: । यन्मूलोन्मूलपरशोर्विष्णोर्नालायितोऽर्भक: ॥ १७ ॥

ダイティヤ族という白檀の森に、このプラフラーダは棘の木のように生まれた。白檀を伐るには斧が要り、その斧の柄には棘木の材がふさわしい。魔族の「白檀の森」を断つ斧は主ヴィシュヌであり、プラフラーダはその斧の柄である。

Verse 18

इति तं विविधोपायैर्भीषयंस्तर्जनादिभि: । प्रह्रादं ग्राहयामास त्रिवर्गस्योपपादनम् ॥ १८ ॥

こうしてプラフラーダの師であるシャンダとアマルカは、叱責や脅しなど様々な手段で彼を怖れさせ、ダルマ・アルタ・カーマという三つの世俗目的（トリヴァルガ）の道を教え始めた。

Verse 19

तत एनं गुरुर्ज्ञात्वा ज्ञातज्ञेयचतुष्टयम् । दैत्येन्द्रं दर्शयामास मातृमृष्टमलङ्‌कृतम् ॥ १९ ॥

しばらくして、師シャンダとアマルカは、プラフラーダがサーマ・ダーナ・ベーダ・ダンダという四つの政略を十分に学んだと見なした。そこである日、母が自ら沐浴させ飾り立てたその少年を、ダイティヤ王ヒラニヤカシプの前へと連れて行った。

Verse 20

पादयो: पतितं बालं प्रतिनन्द्याशिषासुर: । परिष्वज्य चिरं दोर्भ्यां परमामाप निर्वृतिम् ॥ २० ॥

ヒラニヤカシプは、子が自分の足もとに伏して礼拝するのを見ると、慈愛ある父のように祝福の言葉を注ぎ、両腕で長く抱きしめた。こうして彼は大いなる満足と喜びを得た。

Verse 21

आरोप्याङ्कमवघ्राय मूर्धन्यश्रुकलाम्बुभि: । आसिञ्चन् विकसद्वक्त्रमिदमाह युधिष्ठिर ॥ २१ ॥

ナーラダ仙は続けた。ユディシュティラ王よ、ヒラニヤカシプはプラフラーダを膝に抱き、その頭頂の香りを嗅いだ。慈愛の涙が流れて幼子のほころぶ顔を濡らし、彼は息子に次のように語った。

Verse 22

हिरण्यकशिपुरुवाच प्रह्रादानूच्यतां तात स्वधीतं किञ्चिदुत्तमम् । कालेनैतावतायुष्मन् यदशिक्षद्गुरोर्भवान् ॥ २२ ॥

ヒラニヤカシプは言った。「プラフラーダよ、わが子よ、長寿なる者よ。師たちから長く多くを聞き学んだであろう。今、その中で最も優れたものと思う教えを私に語りなさい。」

Verse 23

श्रीप्रह्राद उवाच श्रवणं कीर्तनं विष्णो: स्मरणं पादसेवनम् । अर्चनं वन्दनं दास्यं सख्यमात्मनिवेदनम् ॥ २३ ॥ इति पुंसार्पिता विष्णौ भक्तिश्चेन्नवलक्षणा । क्रियेत भगवत्यद्धा तन्मन्येऽधीतमुत्तमम् ॥ २४ ॥

シュリー・プラフラーダは言った。ヴィシュヌについて聴聞し（シュラヴァナ）、讃歌し（キールタナ）、想念し、蓮華の御足に奉仕すること。さらに礼拝（アルチャナ）、祈りと礼拝（ヴァンダナ）、僕として仕えること（ダーシャ）、最上の友と仰ぐこと（サクхьヤ）、そして自己のすべてを捧げること（アートマ・ニヴェーダナ）。この九つが清浄なバクティである。これら九法によってクリシュナへの奉仕に生涯を捧げる者こそ、完全な知を得た最も学識ある者である。

Verse 24

श्रीप्रह्राद उवाच श्रवणं कीर्तनं विष्णो: स्मरणं पादसेवनम् । अर्चनं वन्दनं दास्यं सख्यमात्मनिवेदनम् ॥ २३ ॥ इति पुंसार्पिता विष्णौ भक्तिश्चेन्नवलक्षणा । क्रियेत भगवत्यद्धा तन्मन्येऽधीतमुत्तमम् ॥ २४ ॥

シュリー・プラフラーダは言った。ヴィシュヌについて聴聞し、讃歌し、想念し、蓮華の御足に奉仕すること。礼拝、祈りと礼拝、僕として仕えること、最上の友と仰ぐこと、そして自己のすべてを捧げること—これが清浄なバクティの九法である。これらによってクリシュナに生涯を捧げる者こそ最も学識ある者である。

Verse 25

निशम्यैतत्सुतवचो हिरण्यकशिपुस्तदा । गुरुपुत्रमुवाचेदं रुषा प्रस्फुरिताधर: ॥ २५ ॥

息子プラフラーダの口からこのバクティ奉仕の言葉を聞くや、ヒラニヤカシプは激怒した。怒りで唇を震わせながら、師シュクラーチャーリヤの子サンダに次のように言った。

Verse 26

ब्रह्मबन्धो किमेतत्ते विपक्षं श्रयतासता । असारं ग्राहितो बालो मामनाद‍ृत्य दुर्मते ॥ २६ ॥

資格なき卑劣なバラモンの息子よ、お前は私の命令に背き、私の敵の側に避難した。お前はこの哀れな少年に戯言を教え込んだのか！

Verse 27

सन्ति ह्यसाधवो लोके दुर्मैत्राश्छद्मवेषिण: । तेषामुदेत्यघं काले रोग: पातकिनामिव ॥ २७ ॥

罪深い者に病が現れるように、この世には友を装った多くの偽善者がいるが、時が来れば彼らの悪意もまた明らかになる。

Verse 28

श्रीगुरुपुत्र उवाच न मत्प्रणीतं न परप्रणीतं सुतो वदत्येष तवेन्द्रशत्रो । नैसर्गिकीयं मतिरस्य राजन् नियच्छ मन्युं कददा: स्म मा न: ॥ २८ ॥

師の息子は言った。「インドラの敵よ、あなたの息子が語ることは、私や他の誰かが教えたものではありません。彼のこの信心は生まれつきのものです。どうか怒りを鎮め、我々を責めないでください。」

Verse 29

श्रीनारद उवाच गुरुणैवं प्रतिप्रोक्तो भूय आहासुर: सुतम् । न चेद्गुरुमुखीयं ते कुतोऽभद्रासती मति: ॥ २९ ॥

シュリー・ナーラダは言った。師からのこの答えを聞いて、悪魔は再び息子に尋ねた。「もし師から教わったのでないなら、その不吉な考えはどこから来たのだ？」

Verse 30

श्रीप्रह्राद उवाच मतिर्न कृष्णे परत: स्वतो वा मिथोऽभिपद्येत गृहव्रतानाम् । अदान्तगोभिर्विशतां तमिस्रं पुन: पुनश्चर्वितचर्वणानाम् ॥ ३० ॥

プラフラーダは答えた。「物質的な生活に執着し、感覚を制御できない人々は、決してクリシュナに向かうことはありません。彼らは噛み古されたものを噛み続け、暗闇へと落ちていくのです。」

Verse 31

न ते विदु: स्वार्थगतिं हि विष्णुं दुराशया ये बहिरर्थमानिन: । अन्धा यथान्धैरुपनीयमाना- स्तेऽपीशतन्‍त्र्यामुरुदाम्नि बद्धा: ॥ ३१ ॥

物質的な快楽に囚われた人々は、人生の究極の目的がヴィシュヌ神であることを知りません。盲人が盲人に導かれるように、彼らはカルマの縄に縛られ、苦しみを繰り返します。

Verse 32

नैषां मतिस्तावदुरुक्रमाङ्‌घ्रिं स्पृशत्यनर्थापगमो यदर्थ: । महीयसां पादरजोऽभिषेकं निष्किञ्चनानां न वृणीत यावत् ॥ ३२ ॥

純粋な献身者（ヴァイシュナヴァ）の蓮華の御足の塵を体に浴びない限り、人は主の蓮華の御足に愛着を持つことはできません。

Verse 33

इत्युक्त्वोपरतं पुत्रं हिरण्यकशिपू रुषा । अन्धीकृतात्मा स्वोत्सङ्गान्निरस्यत महीतले ॥ ३३ ॥

プラフラーダがこう話して黙り込むと、ヒラニヤカシプは怒りで我を忘れ、息子を膝の上から地面に投げつけました。

Verse 34

आहामर्षरुषाविष्ट: कषायीभूतलोचन: । वध्यतामाश्वयं वध्यो नि:सारयत नैर्ऋताः ॥ ३४ ॥

激怒し、溶けた銅のように目を赤くして、ヒラニヤカシプは従者たちに言いました。「おい悪魔たちよ、この小僧を連れ出せ！こいつは死に値する。今すぐ殺せ！」

Verse 35

अयं मे भ्रातृहा सोऽयं हित्वा स्वान् सुहृदोऽधम: । पितृव्यहन्तु: पादौ यो विष्णोर्दासवदर्चति ॥ ३५ ॥

この小僧プラフラーダは私の弟の殺し屋だ。家族を捨て、弟の仇であるヴィシュヌに下男のように仕えているからだ。

Verse 36

विष्णोर्वा साध्वसौ किं नु करिष्यत्यसमञ्जस: । सौहृदं दुस्त्यजं पित्रोरहाद्य: पञ्चहायन: ॥ ३६ ॥

プラフラーダはまだ5歳ですが、両親への愛情を捨ててしまいました。したがって、彼は確かに信頼できません。彼がヴィシュヌに対して良く振る舞うとは到底信じられません。

Verse 37

परोऽप्यपत्यं हितकृद्यथौषधं स्वदेहजोऽप्यामयवत्सुतोऽहित: । छिन्द्यात्तदङ्गं यदुतात्मनोऽहितं शेषं सुखं जीवति यद्विवर्जनात् ॥ ३७ ॥

薬草は森で生まれますが、有益であれば大切に保管されます。同様に、他人であっても好意的であれば、息子のように守るべきです。一方、自分の体の一部が病気に侵された場合、体の残りの部分が幸せに生きられるように切断しなければなりません。同様に、自分の息子であっても、害をなすならば拒絶しなければなりません。

Verse 38

सर्वैरुपायैर्हन्तव्य: सम्भोजशयनासनै: । सुहृल्लिङ्गधर: शत्रुर्मुनेर्दुष्टमिवेन्द्रियम् ॥ ३८ ॥

制御されていない感覚が修行者の敵であるように、友人に見えるこのプラフラーダは敵です。したがって、食事中であれ、座っている時であれ、眠っている時であれ、あらゆる手段を使ってこの敵を殺さなければなりません。

Verse 39

नैऋर्तास्ते समादिष्टा भर्त्रा वै शूलपाणय: । तिग्मदंष्ट्रकरालास्यास्ताम्रश्मश्रुशिरोरुहा: ॥ ३९ ॥ नदन्तो भैरवं नादं छिन्धि भिन्धीति वादिन: । आसीनं चाहनञ्शूलै: प्रह्रादं सर्वमर्मसु ॥ ४० ॥

ヒラニヤカシプの従者である羅刹（悪魔）たちは、三叉の槍を手に取りました。彼らは鋭い牙、恐ろしい顔つき、そして銅色の髪と髭を持っており、非常に脅威的に見えました。

Verse 40

नैऋर्तास्ते समादिष्टा भर्त्रा वै शूलपाणय: । तिग्मदंष्ट्रकरालास्यास्ताम्रश्मश्रुशिरोरुहा: ॥ ३९ ॥ नदन्तो भैरवं नादं छिन्धि भिन्धीति वादिन: । आसीनं चाहनञ्शूलै: प्रह्रादं सर्वमर्मसु ॥ ४० ॥

「切り刻め！突き刺せ！」と叫びながら騒々しい音を立て、彼らは静かに座っているプラフラーダの急所を三叉の槍で打ち始めました。

Verse 41

परे ब्रह्मण्यनिर्देश्ये भगवत्यखिलात्मनि । युक्तात्मन्यफला आसन्नपुण्यस्येव सत्क्रिया: ॥ ४१ ॥

至高のバガヴァーン――言い表し難く、宇宙の一切のアートマンである御方――に心を結ぶ者には、善行さえ世俗の果を結ばない。ゆえにダイティヤの武器はプラフラーダ・マハーラージャに効かず、彼は不変の主への瞑想と奉仕に堅固であった。

Verse 42

प्रयासेऽपहते तस्मिन्दैत्येन्द्र: परिशङ्कित: । चकार तद्वधोपायान्निर्बन्धेन युधिष्ठिर ॥ ४२ ॥

ユディシュティラ王よ、悪魔たちのプラフラーダ殺害の企てがすべて徒労に終わると、彼らの王ヒラニヤカシプは恐れに満ち、執拗に別の殺害手段を案じ始めた。

Verse 43

दिग्गजैर्दन्दशूकेन्द्रैरभिचारावपातनै: । मायाभि: सन्निरोधैश्च गरदानैरभोजनै: । हिमवाय्वग्निसलिलै: पर्वताक्रमणैरपि ॥ ४३ ॥ न शशाक यदा हन्तुमपापमसुर: सुतम् । चिन्तां दीर्घतमां प्राप्तस्तत्कर्तुं नाभ्यपद्यत ॥ ४४ ॥

巨大な象に踏ませ、恐ろしい大蛇の中へ投げ込み、破滅の呪法を用い、山頂から突き落とし、マーヤーの幻術を弄し、毒を盛り、飢えさせ、酷寒・烈風・火・水にさらし、重い岩で押し潰そうとしても、アスラは罪なき我が子を殺せなかった。いかなる害も与えられぬと知り、彼は果てしない不安に沈んだ――次に何をすべきか、と。

Verse 44

दिग्गजैर्दन्दशूकेन्द्रैरभिचारावपातनै: । मायाभि: सन्निरोधैश्च गरदानैरभोजनै: । हिमवाय्वग्निसलिलै: पर्वताक्रमणैरपि ॥ ४३ ॥ न शशाक यदा हन्तुमपापमसुर: सुतम् । चिन्तां दीर्घतमां प्राप्तस्तत्कर्तुं नाभ्यपद्यत ॥ ४४ ॥

巨大な象、恐ろしい蛇、呪法と落下、マーヤーの拘束、毒と飢え、寒さ・風・火・水、さらには山のような打撃――それでもアスラは罪なき息子を殺せず、果てしない不安に沈み、次に何をすべきか定められなかった。

Verse 45

एष मे बह्वसाधूक्तो वधोपायाश्च निर्मिता: । तैस्तैर्द्रोहैरसद्धर्मैर्मुक्त: स्वेनैव तेजसा ॥ ४५ ॥

「私はプラフラーダを多くの悪しき言葉で罵り、殺害の手段も数々作り出した。だがそれらの裏切りとアダルマの行いから、彼は自らのテージャスによって解き放たれ、少しも損なわれなかった。」

Verse 46

वर्तमानोऽविदूरे वै बालोऽप्यजडधीरयम् । न विस्मरति मेऽनार्यं शुन: शेप इव प्रभु: ॥ ४६ ॥

彼は私のすぐそばにいて、ほんの子供に過ぎないが、完全に恐れを知らない状態にある。彼は決してまっすぐにならない犬の曲がった尻尾に似ており、主ヴィシュヌを決して忘れない。

Verse 47

अप्रमेयानुभावोऽयमकुतश्चिद्भ‍योऽमर: । नूनमेतद्विरोधेन मृत्युर्मे भविता न वा ॥ ४७ ॥

この少年の力が無限であることは私にもわかる。彼は私のどんな罰も恐れなかったからだ。彼は不死身のように見える。それゆえ、彼に対する敵意のために、私は死ぬだろう。

Verse 48

इति तच्चिन्तया किञ्चिन्‍म्‍लानश्रियमधोमुखम् । षण्डामर्कावौशनसौ विविक्त इति होचतु: ॥ ४८ ॥

このように考えて、ダイティヤの王は不機嫌になり、身体の輝きを失い、顔を伏せて沈黙していた。その時、シュクラチャリヤの二人の息子、シャンダとアマルカが密かに彼に話しかけた。

Verse 49

जितं त्वयैकेन जगत्‍त्रयं भ्रुवोर् विजृम्भणत्रस्तसमस्तधिष्ण्यपम् । न तस्य चिन्त्यं तव नाथ चक्ष्वहे न वै शिशूनां गुणदोषयो: पदम् ॥ ४९ ॥

王よ、あなたが眉を動かすだけで、諸惑星の支配者たちが皆恐れおののくことを私たちは知っています。あなたは独力で三界を征服されました。ですから、子供の長所や短所について思い悩む必要はありません。

Verse 50

इमं तु पाशैर्वरुणस्य बद्ध्वा निधेहि भीतो न पलायते यथा । बुद्धिश्च पुंसो वयसार्यसेवया यावद्गुरुर्भार्गव आगमिष्यति ॥ ५० ॥

私たちの師であるシュクラチャリヤが戻るまで、この子供が恐れて逃げないようにヴァルナの縄で縛っておきなさい。年齢を重ね、師に仕えることで、彼の知性は変わるでしょう。

Verse 51

तथेति गुरुपुत्रोक्तमनुज्ञायेदमब्रवीत् । धर्मो ह्यस्योपदेष्टव्यो राज्ञां यो गृहमेधिनाम् ॥ ५१ ॥

師の子であるシャṇḍaとアマルカの言葉を聞くと、ヒラニヤカシプは同意して言った。「王家の家長たちが守る家住の義務（ダルマ）を、プラフラーダに教えよ。」

Verse 52

धर्ममर्थं च कामं च नितरां चानुपूर्वश: । प्रह्रादायोचतू राजन्प्रश्रितावनताय च ॥ ५२ ॥

その後、王よ、シャṇḍaとアマルカは、きわめて従順で謙虚なプラフラーダに、順序立てて絶え間なく、世俗のダルマ、アルタ、カーマを教えた。

Verse 53

यथा त्रिवर्गं गुरुभिरात्मने उपशिक्षितम् । न साधु मेने तच्छिक्षां द्वन्द्वारामोपवर्णिताम् ॥ ५३ ॥

教師たちはプラフラーダに、ダルマ・アルタ・カーマという三種の物質的成就を教えた。しかしプラフラーダはそれを善しとせず、世俗の二元性に基づく教えは、生・死・老・病の束縛へと人を巻き込むからである。

Verse 54

यदाचार्य: परावृत्तो गृहमेधीयकर्मसु । वयस्यैर्बालकैस्तत्र सोपहूत: कृतक्षणै: ॥ ५४ ॥

教師たちが家の用事のために帰宅すると、プラフラーダと同年の生徒たちは、暇な時間に彼を遊びへと誘った。

Verse 55

अथ ताञ्श्लक्ष्णया वाचा प्रत्याहूय महाबुध: । उवाच विद्वांस्तन्निष्ठां कृपया प्रहसन्निव ॥ ५५ ॥

そこで真に最も賢明なプラフラーダ・マハーラージャは、甘く柔らかな言葉で友らを呼び寄せ、慈悲ゆえに、微笑むかのようにして、物質主義の生き方の空しさを説き始め、次のように語った。

Verse 56

ते तु तद्गौरवात्सर्वे त्यक्तक्रीडापरिच्छदा: । बाला अदूषितधियो द्वन्द्वारामेरितेहितै: ॥ ५६ ॥ पर्युपासत राजेन्द्र तन्न्यस्तहृदयेक्षणा: । तानाह करुणो मैत्रो महाभागवतोऽसुर: ॥ ५७ ॥

王よ、プラフラーダ・マハーラージャへの敬愛ゆえに、子らは皆おもちゃを捨て、二元と身体の安楽に執着する師の教えにまだ汚されぬ清らかな心で彼を取り囲み、座して聴聞した。心と眼差しを彼に据え、ひたむきに見つめた。

Verse 57

ते तु तद्गौरवात्सर्वे त्यक्तक्रीडापरिच्छदा: । बाला अदूषितधियो द्वन्द्वारामेरितेहितै: ॥ ५६ ॥ पर्युपासत राजेन्द्र तन्न्यस्तहृदयेक्षणा: । तानाह करुणो मैत्रो महाभागवतोऽसुर: ॥ ५७ ॥

慈悲と友愛に満ちたプラフラーダは、アスラの家に生まれながらも偉大なるバガヴァタの भक्तであり、彼らの幸福を願って語り始め、物質主義の生の空しさを説いた。