Genealogies from Yayāti’s Sons to the Yadu Dynasty; Romapāda–Ṛṣyaśṛṅga; Kārtavīryārjuna; and the Rise of Yādava Branches
सुतो धर्मरथो यस्य जज्ञे चित्ररथोऽप्रजा: । रोमपाद इति ख्यातस्तस्मै दशरथ: सखा ॥ ७ ॥ शान्तां स्वकन्यां प्रायच्छदृष्यशृङ्ग उवाह याम् । देवेऽवर्षति यं रामा आनिन्युर्हरिणीसुतम् ॥ ८ ॥ नाट्यसङ्गीतवादित्रैर्विभ्रमालिङ्गनार्हणै: । स तु राज्ञोऽनपत्यस्य निरूप्येष्टिं मरुत्वते ॥ ९ ॥ प्रजामदाद् दशरथो येन लेभेऽप्रजा: प्रजा: । चतुरङ्गो रोमपादात् पृथुलाक्षस्तु तत्सुत: ॥ १० ॥
suto dharmaratho yasya jajñe citraratho ’prajāḥ romapāda iti khyātas tasmai daśarathaḥ sakhā
ディヴィラタからダルマラタが生まれ、さらにその子チトララタはローマパーダとして名高かった。ローマパーダは子に恵まれなかったため、友であるマハーラージャ・ダシャラタは自らの娘シャーンターを彼に与え、のちシャーンターは聖仙リシャヤシュリンガと結ばれた。天界の神々が雨を止めたとき、踊り子たちの舞・劇・歌・楽器、抱擁と礼拝の誘惑によってリシャヤシュリンガは森から迎え出され、彼が来ると雨が降った。ついで彼は子なきダシャラタのために子授けのプトレーシュティ祭を修し、ダシャラタは王子たちを得た。またローマパーダにはリシャヤシュリンガの恩寵によりチャトゥランガが生まれ、そこからプリトゥラークシャが出た。
This verse shows that when rains failed, the king sought the presence and guidance of a powerful ṛṣi (Ṛśyaśṛṅga), indicating that societal prosperity is linked with dharma and the blessings of saintly persons.
Romapāda offered his daughter Śāntā to Ṛśyaśṛṅga as a rightful marriage alliance, honoring the sage and establishing a dharmic relationship that also benefited the kingdom.
In times of scarcity or crisis, align life with dharma—seek guidance from genuinely saintly, wise teachers and support spiritual culture—rather than relying only on material fixes.