Previous Verse
Next Verse

Srimad Bhagavatam — Navama Skandha, Shloka 18

Śrī Rāmacandra-avatāra — Vow, Exile, Laṅkā-vijaya, and Rāma-rājya

Concise Bhāgavata Account

रक्ष:पतिस्तदवलोक्य निकुम्भकुम्भ- धूम्राक्षदुर्मुखसुरान्तकनरान्तकादीन् । पुत्रं प्रहस्तमतिकायविकम्पनादीन् सर्वानुगान् समहिनोदथ कुम्भकर्णम् ॥ १८ ॥

rakṣaḥ-patis tad avalokya nikumbha-kumbha- dhūmrākṣa-durmukha-surāntaka-narāntakādīn putraṁ prahastam atikāya-vikampanādīn sarvānugān samahinod atha kumbhakarṇam

羅刹の王ラーヴァナは、猿軍が起こした騒乱を見て、ニクンバ、クンバ、ドゥームラークシャ、ドゥルムカ、スラーンタカ、ナラーンタカらを呼び、さらに息子インドラジットを召した。ついでプラハスタ、アティカーヤ、ヴィカンパナら、最後にクンバカルナまでも呼び集め、配下すべてを敵との戦いへと駆り立てた。

रक्षः-पतिःthe lord of rākṣasas (Rāvaṇa)
रक्षः-पतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरक्षस् (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (षष्ठी: 'of the rākṣasas'); प्रथमा, एकवचन; पुल्लिङ्ग
तत्then; that
तत्:
Sambandha (सम्बन्धः/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोगः (adverbial: 'then/that'); सर्वनाम-नपुंसक एकवचन रूपम्
अवलोक्यhaving seen
अवलोक्य:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootलोक् (धातु) + अव (उपसर्ग)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), 'having seen/observed'
निकुम्भ-कुम्भ-धूम्राक्ष-दुर्मुख-सुरान्तक-नरान्तक-आदीन्Nikumbha, Kumbha, Dhūmrākṣa, Durmukha, Surāntaka, Narāntaka, and others
निकुम्भ-कुम्भ-धूम्राक्ष-दुर्मुख-सुरान्तक-नरान्तक-आदीन्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनिकुम्भ (प्रातिपदिक) + कुम्भ (प्रातिपदिक) + धूम्राक्ष (प्रातिपदिक) + दुर्मुख (प्रातिपदिक) + सुरान्तक (प्रातिपदिक) + नरान्तक (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formसमुच्चयार्थ-समासः (नामसमाहारः; 'Nikumbha, Kumbha, ... and others'); द्वितीया, बहुवचन; पुल्लिङ्ग
पुत्रम्(his) son
पुत्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया, एकवचन; पुल्लिङ्ग
प्रहस्तम्Prahasta
प्रहस्तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्रहस्त (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया, एकवचन; पुल्लिङ्ग; पुत्रस्य विशेषण-नाम (apposition)
अतिकाय-विकम्पन-आदीन्Atikāya, Vikampana, and others
अतिकाय-विकम्पन-आदीन्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअतिकाय (प्रातिपदिक) + विकम्पन (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formसमुच्चयार्थ-समासः; द्वितीया, बहुवचन; पुल्लिङ्ग
सर्व-अनुगान्all followers; all attendants
सर्व-अनुगान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + अनुग (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समासः ('all followers'); द्वितीया, बहुवचन; पुल्लिङ्ग
समहिनोत्sent forth; dispatched
समहिनोत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु) + सम् (उपसर्ग)
Formलङ् (imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
अथthen; and
अथ:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय, अनुक्रम/समुच्चयार्थक (particle: 'then/and')
कुम्भकर्णम्Kumbhakarṇa
कुम्भकर्णम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकुम्भकर्ण (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया, एकवचन; पुल्लिङ्ग
R
Rāvaṇa
N
Nikumbha
K
Kumbha
D
Dhūmrākṣa
D
Durmukha
S
Surāntaka
N
Narāntaka
P
Prahasta
A
Atikāya
V
Vikampana
K
Kumbhakarṇa

FAQs

Because the battle situation worsens for Laṅkā, Rāvaṇa gathers his chief commanders and calls Kumbhakarṇa for support, showing his reliance on brute force when adharma is threatened.

They are prominent Rākṣasa leaders in Rāvaṇa’s forces, listed here as part of the commanders he summons to oppose Lord Rāma’s campaign.

When one stands on adharma, crises lead to frantic dependence on power and allies; the Bhagavatam’s Rāma narrative encourages choosing dharma and devotion rather than escalating conflict through ego and force.