Adhyaya 10

Verse 1

श्रीशुक उवाच अत्र सर्गो विसर्गश्च स्थानं पोषणमूतय: । मन्वन्तरेशानुकथा निरोधो मुक्तिराश्रय: ॥ १ ॥

シュリー・シュカデーヴァ・ゴースヴァーミーは語った――『シュリーマド・バーガヴァタム』には十の主題がある。すなわち、創造（サルガ）と再創造（ヴィサルガ）、諸界の配置（スターナ）、主による保護（ポーシャナ）、行為の衝動（ウーティ）、マヌの時代（マンヴァンタラ）、主の聖なる物語（イーシャ・アヌカター）、収束（ニローダ）、解脱（ムクティ）、そしてアーシュラヤ（至上の拠り所）である。

Verse 2

दशमस्य विशुद्ध्यर्थं नवानामिह लक्षणम् । वर्णयन्ति महात्मान: श्रुतेनार्थेन चाञ्जसा ॥ २ ॥

第十の主題であるアーシュラヤの清浄な超越性を際立たせるため、偉大な聖者たちは残る九つの徴を、ある時はシュルティに拠り、ある時は意味を直説し、またある時は明快に要約して説く。

Verse 3

भूतमात्रेन्द्रियधियां जन्म सर्ग उदाहृत: । ब्रह्मणो गुणवैषम्याद्विसर्ग: पौरुष: स्मृत: ॥ ३ ॥

五大・五タンマートラ・五つの知覚器官と心、これら十六の要素の初めの創造がサルガである。さらに、ブラフマーがグナの差異によって展開する後続の創造はヴィサルガ（第二創造）と呼ばれる。

Verse 4

स्थितिर्वैकुण्ठविजय: पोषणं तदनुग्रह: । मन्वन्तराणि सद्धर्म ऊतय: कर्मवासना: ॥ ४ ॥

生きとし生けるものの正しい境地は「ヴァイクンタの勝利」――主の法に従い、至高人格神の守護のもと心の平安に住すること。養護（ポーシャナ）はその御慈悲である。マンヴァンタラは正法の規定であり、ウーティは果報を求める業の欲（カルマ・ヴァーサナー）から起こる衝動である。

Verse 5

अवतारानुचरितं हरेश्चास्यानुवर्तिनाम् । पुंसामीशकथा: प्रोक्ता नानाख्यानोपबृंहिता: ॥ ५ ॥

イーシャ・カター（神の学）は、ハリのアヴァターラの物語とその御業、さらに主に従う偉大な भक्त（献身者）たちの行いを説き、さまざまな聖なる逸話によって豊かに語り広げられる。

Verse 6

निरोधोऽस्यानुशयनमात्मन: सह शक्तिभि: । मुक्तिर्हित्वान्यथारूपं स्वरूपेण व्यवस्थिति: ॥ ६ ॥

ニローダとは、ジーヴァが条件づけられた傾向と諸力を伴ってマハー・ヴィシュヌのヨーガ睡眠（ヨーガ・ニドラー）に融け入り、宇宙の顕現が収束すること。ムクティとは、変転する粗身と微細身を捨て、ジーヴァが自らのスヴァルーパに永遠に安住すること。

Verse 7

आभासश्च निरोधश्च यतोऽस्त्यध्यवसीयते । स आश्रय: परं ब्रह्म परमात्मेति शब्द्यते ॥ ७ ॥

創造の現れ、その貯蔵と支え、そしてニローダ（収束）がいずれもそこから確定されるお方こそ、アーシュラヤである。彼はパラブラフマン、パラマートマーと称えられ、絶対真理にして最高の根源である。

Verse 8

योऽध्यात्मिकोऽयं पुरुष: सोऽसावेवाधिदैविक: । यस्तत्रोभयविच्छेद: पुरुषो ह्याधिभौतिक: ॥ ८ ॥

感官という器具を備えた個のジーヴァはアディヤートミカ・プルシャと呼ばれる。感官を司る神格はアディダイヴィカ。両者の結合と分離によって現れる可視の身体相がアディバウティカ・プルシャである。

Verse 9

एकमेकतराभावे यदा नोपलभामहे । त्रितयं तत्र यो वेद स आत्मा स्वाश्रयाश्रय: ॥ ९ ॥

この三つのうち一つが欠ければ他は理解されない。三者は相互依存である。しかしそれらすべてを「拠り所の拠り所」として見守る至上者は、いかなるものにも依らず独立であり、最高の庇護である。

Verse 10

पुरुषोऽण्डं विनिर्भिद्य यदासौ स विनिर्गत: । आत्मनोऽयनमन्विच्छन्नपोऽस्राक्षीच्छुचि: शुची: ॥ १० ॥

マハー・ヴィシュヌはプルシャとして原因の海より現れ、諸宇宙を分けた。さらに各宇宙で横たわる場所を求め、清浄なるガルボーダカの水を創り、それぞれの宇宙へと入られた。

Verse 11

तास्ववात्सीत् स्वसृष्टासु सहस्रंपरिवत्सरान् । तेन नारायणो नाम यदाप: पुरुषोद्भवा: ॥ ११ ॥

至上主は自ら創った水の中に千年のあいだ住まわれた。至高のプルシャより生じた水は「ナーラ」と呼ばれ、その水に横たわるゆえに主は「ナーラーヤナ」と称えられる。

Verse 12

द्रव्यं कर्म च कालश्च स्वभावो जीव एव च । यदनुग्रहत: सन्ति न सन्ति यदुपेक्षया ॥ १२ ॥

物質・行為・時・本性（グナ）そしてジーヴァは、すべて主の慈恩によってのみ存在する。主が顧みなくなれば、瞬時に万物は無へと帰す。

Verse 13

एको नानात्वमन्विच्छन् योगतल्पात् समुत्थित: । वीर्यं हिरण्मयं देवो मायया व्यसृजत् त्रिधा ॥ १३ ॥

唯一の主はヨーガ・ニドラーの床に横たわりつつ、多様性を顕そうと望まれ、外的エネルギー（マーヤー）によって金色のプルシャの種子を三相として放たれた。

Verse 14

अधिदैवमथाध्यात्ममधिभूतमिति प्रभु: । अथैकं पौरुषं वीर्यं त्रिधाभिद्यत तच्छृणु ॥ १४ ॥

主のただ一つのプルシャの力は、アディダイヴァ（統御者）、アディヤートマ（内的主体）、アディブータ（物質的身体）という三つに分かれる。その理を我から聞け。

Verse 15

अन्त:शरीर आकाशात् पुरुषस्य विचेष्टत: । ओज: सहो बलं जज्ञे तत: प्राणो महानसु: ॥ १५ ॥

顕現したマハー・ヴィシュヌの超越の身体内にある虚空より、主の働きによって感覚の力・心の力・身体の力が生じ、さらに総生命力の源であるマハー・プラーナが現れた。

Verse 16

अनुप्राणन्ति यं प्राणा: प्राणन्तं सर्वजन्तुषु । अपानन्तमपानन्ति नरदेवमिवानुगा: ॥ १६ ॥

王に従う家臣のように、総体のプラーナの力が動けば一切の生類も動き、彼が止まれば諸々の感官の働きもまた鎮まる。

Verse 17

प्राणेनाक्षिपता क्षुत् तृडन्तरा जायते विभो: । पिपासतो जक्षतश्च प्राङ्‍मुखं निरभिद्यत ॥ १७ ॥

ヴィラート・プルシャにより生命力が揺り動かされ、飢えと渇きが生じた。彼が飲み食いを望むと、口が開いて現れた。

Verse 18

मुखतस्तालु निर्भिन्नं जिह्वा तत्रोपजायते । ततो नानारसो जज्ञे जिह्वया योऽधिगम्यते ॥ १८ ॥

口から上顎が現れ、そこに舌も生じた。ついで舌が味わうために、さまざまな味が生起した。

Verse 19

विवक्षोर्मुखतो भूम्नो वह्निर्वाग् व्याहृतं तयो: । जले चैतस्य सुचिरं निरोध: समजायत ॥ १९ ॥

至上者が語ろうと望むと、口より言葉が震え出た。さらにその口から統御神であるアグニ（火）が生じた。しかし水に横たわっていた時、これらの働きは久しく停止していた。

Verse 20

नासिके निरभिद्येतां दोधूयति नभस्वति । तत्र वायुर्गन्धवहो घ्राणो नसि जिघृक्षत: ॥ २० ॥

その後、至上のプルシャが香りを嗅ごうと望むと、鼻孔と呼吸が生じ、嗅覚の器官と香りが現れ、香りを運ぶ風の神もまた顕現した。

Verse 21

यदात्मनि निरालोकमात्मानं च दिद‍ृक्षत: । निर्भिन्ने ह्यक्षिणी तस्य ज्योतिश्चक्षुर्गुणग्रह: ॥ २१ ॥

万物が闇に包まれていたとき、バガヴァーンは御自身と創造を見ようと欲された。すると眼が顕れ、光の神スーリヤ、視る力、そして見られる対象もまた顕現した。

Verse 22

बोध्यमानस्य ऋषिभिरात्मनस्तज्जिघृक्षत: । कर्णौ च निरभिद्येतां दिश: श्रोत्रं गुणग्रह: ॥ २२ ॥

大いなるリシたちがアートマンを知ろうと願うとき、聴こうとする意志が生じた。すると耳が顕れ、方角の守護神、聴覚の力、そして聞かれる対象もまた現れた。

Verse 23

वस्तुनो मृदुकाठिन्यलघुगुर्वोष्णशीतताम् । जिघृक्षतस्त्वङ् निर्भिन्ना तस्यां रोममहीरुहा: । तत्र चान्तर्बहिर्वातस्त्वचा लब्धगुणो वृत: ॥ २३ ॥

物質の性質――柔らかさと硬さ、軽さと重さ、熱と冷たさ――を感じ取ろうという欲求が起こると、触覚の基盤である皮膚が顕れ、毛穴と体毛、そしてそれらを司る神々（樹木の神々）も生じた。皮膚の内外には風の覆いがあり、それによって触の性質が際立った。

Verse 24

हस्तौ रुरुहतुस्तस्य नानाकर्मचिकीर्षया । तयोस्तु बलवानिन्द्र आदानमुभयाश्रयम् ॥ २४ ॥

その後、至上の人格がさまざまな働きをなそうと欲されたとき、両手が顕れた。さらに手の力、天界の神インドラ、そして両者に依る行為（取る・与える等）も現れた。

Verse 25

गतिं जिगीषत: पादौ रुरुहातेऽभिकामिकाम् । पद्‍भ्यां यज्ञ: स्वयं हव्यं कर्मभि: क्रियते नृभि: ॥ २५ ॥

さらに、動きを制しようと欲されたために御足が顕れ、御足からはヴィシュヌという主宰神が生じた。その御自らの監督のもと、人々はそれぞれの務めによってヤジュニャに供物（ハヴィ）を捧げ、勤しむのである。

Verse 26

निरभिद्यत शिश्नो वै प्रजानन्दामृतार्थिन: । उपस्थ आसीत् कामानां प्रियं तदुभयाश्रयम् ॥ २६ ॥

ついで、性愛の歓びと子孫の誕生、そして天の甘露を味わうために、主は生殖器（ウパスタ）を顕現された。欲楽の対象とその主宰神プラジャーパティは、ともにそれに依り立つ。

Verse 27

उत्सिसृक्षोर्धातुमलं निरभिद्यत वै गुदम् । तत: पायुस्ततो मित्र उत्सर्ग उभयाश्रय: ॥ २७ ॥

さらに、食物の滓を排出しようと望まれたとき、肛門と排泄の器官が現れ、その主宰神ミトラも顕れた。器官と排出物の双方は、その庇護にある。

Verse 28

आसिसृप्सो: पुर: पुर्या नाभिद्वारमपानत: । तत्रापानस्ततो मृत्यु: पृथक्त्वमुभयाश्रयम् ॥ २८ ॥

さらに、ある身から別の身へ移ろうと望まれたとき、臍の門と去りゆく気（アパーナ）と死が合わせて創られた。臍は、死と分離の力の双方の依り処である。

Verse 29

आदित्सोरन्नपानानामासन् कुक्ष्यन्त्रनाडय: । नद्य: समुद्राश्च तयोस्तुष्टि: पुष्टिस्तदाश्रये ॥ २९ ॥

食と飲を求める欲が起こると、腹と腸と脈（ナーディー）が顕れた。河川と海は、それらの満足と滋養の拠り所となった。

Verse 30

निदिध्यासोरात्ममायां हृदयं निरभिद्यत । ततो मनश्चन्द्र इति सङ्कल्प: काम एव च ॥ ३० ॥

自らのエネルギー（アートマ・マーやー）の働きを思惟しようと望まれたとき、心（意の座）が顕れた。ついで、心（マナス）、その主宰神としての月、決意（サンカルパ）と欲（カーマ）が現れた。

Verse 31

त्वक्‍चर्ममांसरुधिरमेदोमज्जास्थिधातव: । भूम्यप्तेजोमया: सप्त प्राणो व्योमाम्बुवायुभि: ॥ ३१ ॥

皮膚の薄い膜、皮膚、肉、血、脂肪、髄、骨という七つの身体要素は地・水・火より成り、プラーナ（生命の息）は空・水・風より生ずる。

Verse 32

गुणात्मकानीन्द्रियाणि भूतादिप्रभवा गुणा: । मन: सर्वविकारात्मा बुद्धिर्विज्ञानरूपिणी ॥ ३२ ॥

感覚器官はグナに属し、そのグナは bhūtādi（偽我）より生ずる。マナスはあらゆる変状の座であり、ブッディは熟慮による識別知（vijñāna）の相である。

Verse 33

एतद्भगवतो रूपं स्थूलं ते व्याहृतं मया । मह्यादिभिश्चावरणैरष्टभिर्बहिरावृतम् ॥ ३३ ॥

このように、私は汝にバガヴァーンの粗大なる相を説いた。それは大地（mahī）など八つの覆いによって外側から包まれている。

Verse 34

अत: परं सूक्ष्मतममव्यक्तं निर्विशेषणम् । अनादिमध्यनिधनं नित्यं वाङ्‍मनस: परम् ॥ ३४ ॥

ゆえにこの粗大な顕現を超えて、最も微細なる超越の顕現がある。アヴィヤクタにしてニルヴィシェーシャ、始めも中ほども終わりもなく、常住で、言語と心の及ばぬところにある。

Verse 35

अमुनी भगवद्रूपे मया ते ह्यनुवर्णिते । उभे अपि न गृह्णन्ति मायासृष्टे विपश्चित: ॥ ३५ ॥

私が物質的観点から述べた主のこれら二つの相は、主をよく知る清浄な भक्तたちには受け取られない。彼らはそれらをマーヤーの造作と見なすからである。

Verse 36

स वाच्यवाचकतया भगवान् ब्रह्मरूपधृक् । नामरूपक्रिया धत्ते सकर्माकर्मक: पर: ॥ ३६ ॥

至上主バガヴァーンはブラフマンの姿を帯び、聖なる御名・御姿・徳・リーラー、眷属と超越の多様性を顕す。自らは無為にして、なお行為に携わるかのように見える。

Verse 37

प्रजापतीन्मनून् देवानृषीन् पितृगणान् पृथक् । सिद्धचारणगन्धर्वान् विद्याध्रासुरगुह्यकान् ॥ ३७ ॥ किन्नराप्सरसो नागान् सर्पान् किम्पुरुषान्नरान् । मातृ रक्ष:पिशाचांश्च प्रेतभूतविनायकान् ॥ ३८ ॥ कूष्माण्डोन्मादवेतालान् यातुधानान् ग्रहानपि । खगान्मृगान् पशून् वृक्षान् गिरीन्नृप सरीसृपान् ॥ ३९ ॥ द्विविधाश्चतुर्विधा येऽन्ये जलस्थलनभौकस: । कुशलाकुशला मिश्रा: कर्मणां गतयस्त्विमा: ॥ ४० ॥

王よ、プラジャーパティ、マヌ、諸天、聖仙、祖霊の群れ、シッダ・チャーラナ・ガンダルヴァ、ヴィディヤーダラ、アスラ、グヒャカ、キンナラ、アプサラス、ナーガと蛇、キンプルシャ、人間、マートリローカの住人、ラークシャサ、ピシャーチャ、プレータ・ブータ・ヴィナーヤカ、クーシュマーンダ、狂乱者、ヴェターラ、ヤートゥダーナ、そして星辰に至るまで—すべては至上主が各々の過去の業に従って創造される。

Verse 38

प्रजापतीन्मनून् देवानृषीन् पितृगणान् पृथक् । सिद्धचारणगन्धर्वान् विद्याध्रासुरगुह्यकान् ॥ ३७ ॥ किन्नराप्सरसो नागान् सर्पान् किम्पुरुषान्नरान् । मातृ रक्ष:पिशाचांश्च प्रेतभूतविनायकान् ॥ ३८ ॥ कूष्माण्डोन्मादवेतालान् यातुधानान् ग्रहानपि । खगान्मृगान् पशून् वृक्षान् गिरीन्नृप सरीसृपान् ॥ ३९ ॥ द्विविधाश्चतुर्विधा येऽन्ये जलस्थलनभौकस: । कुशलाकुशला मिश्रा: कर्मणां गतयस्त्विमा: ॥ ४० ॥

王よ、キンナラとアプサラス、ナーガと蛇、キンプルシャと人間、マートリローカの住人、ラークシャサとピシャーチャ、そしてプレータ・ブータ・ヴィナーヤカ—これらすべては過去の業に従い至上主が創造される。

Verse 39

प्रजापतीन्मनून् देवानृषीन् पितृगणान् पृथक् । सिद्धचारणगन्धर्वान् विद्याध्रासुरगुह्यकान् ॥ ३७ ॥ किन्नराप्सरसो नागान् सर्पान् किम्पुरुषान्नरान् । मातृ रक्ष:पिशाचांश्च प्रेतभूतविनायकान् ॥ ३८ ॥ कूष्माण्डोन्मादवेतालान् यातुधानान् ग्रहानपि । खगान्मृगान् पशून् वृक्षान् गिरीन्नृप सरीसृपान् ॥ ३९ ॥ द्विविधाश्चतुर्विधा येऽन्ये जलस्थलनभौकस: । कुशलाकुशला मिश्रा: कर्मणां गतयस्त्विमा: ॥ ४० ॥

王よ、クーシュマーンダ、狂乱者、ヴェターラ、ヤートゥダーナ、星辰、また鳥、獣、家畜、樹木、山々、爬虫類—これらすべては至上主が業に従って創造される。

Verse 40

प्रजापतीन्मनून् देवानृषीन् पितृगणान् पृथक् । सिद्धचारणगन्धर्वान् विद्याध्रासुरगुह्यकान् ॥ ३७ ॥ किन्नराप्सरसो नागान् सर्पान् किम्पुरुषान्नरान् । मातृ रक्ष:पिशाचांश्च प्रेतभूतविनायकान् ॥ ३८ ॥ कूष्माण्डोन्मादवेतालान् यातुधानान् ग्रहानपि । खगान्मृगान् पशून् वृक्षान् गिरीन्नृप सरीसृपान् ॥ ३९ ॥ द्विविधाश्चतुर्विधा येऽन्ये जलस्थलनभौकस: । कुशलाकुशला मिश्रा: कर्मणां गतयस्त्विमा: ॥ ४० ॥

王よ、水・地・空に住む他の生類も、二種・四種に分かれ、善・不善・混合の境遇にある。これが業の行路であり、すべては各々の過去の業に従って至上主により創造される。

Verse 41

सत्त्वं रजस्तम इति तिस्र: सुरनृनारका: । तत्राप्येकैकशो राजन् भिद्यन्ते गतयस्त्रिधा । यदैकैकतरोऽन्याभ्यां स्वभाव उपहन्यते ॥ ४१ ॥

物質自然の三つのグナ――サットヴァ（清浄）、ラジャス（激情）、タマス（暗愚）――の差異により、天界の神々、人間、そして地獄的な生類が現れる。王よ、各グナもまた他の二つと混ざって三様に分かれ、あるグナが他の二つに覆われると、衆生の行き先と性向はその混合に従って定まる。

Verse 42

स एवेदं जगद्धाता भगवान् धर्मरूपधृक् । पुष्णाति स्थापयन् विश्वं तिर्यङ्‍नरसुरादिभि: ॥ ४२ ॥

その御方こそバガヴァーン、宇宙を支える主、ダルマの姿を帯びるお方である。創造を確立したのち、動物・人間・デーヴァなど多様な姿を通して世界を養い、さらにアヴァターラとして降臨して束縛された魂を救い上げる。

Verse 43

तत: कालाग्निरुद्रात्मा यत्सृष्टमिदमात्मन: । संनियच्छति तत् काले घनानीकमिवानिल: ॥ ४३ ॥

その後、カルパの終わりに、主は自らカーラ―アグニ・ルドラの姿となり、時至れば自らの創造をことごとく滅ぼされる。風が雲の群れを押し流すように。

Verse 44

इत्थंभावेन कथितो भगवान् भगवत्तम: । नेत्थंभावेन हि परं द्रष्टुमर्हन्ति सूरय: ॥ ४४ ॥

このようにして至上のバガヴァーンの御業が語られる。だが清らかな भक्त（バクタ）たちは、これらの相を超えた、さらに栄光ある超越の光景を拝するにふさわしい。

Verse 45

नास्य कर्मणि जन्मादौ परस्यानुविधीयते । कर्तृत्वप्रतिषेधार्थं माययारोपितं हि तत् ॥ ४५ ॥

至上主には、物質界の創造と破壊における直接の「作為」は本来当てはまらない。ヴェーダが主の直接介入を語るのは、「プラクリティこそ創造者である」という考えを打ち砕くためであり、その表現はマーヤーによる便宜的な帰属である。

Verse 46

अयं तु ब्रह्मण: कल्प: सविकल्प उदाहृत: । विधि: साधारणो यत्र सर्गा: प्राकृतवैकृता: ॥ ४६ ॥

これは梵天ブラフマーのカルパであり、要約して諸相とともに説かれたものである。ブラフマーの一日のあいだ、プラークリタとヴァイクṛタの諸創造が共通の規則により進み、またマハット・タットヴァの顕現においても物質自然は同じ法則に従って広がり散ずる。

Verse 47

परिमाणं च कालस्य कल्पलक्षणविग्रहम् । यथा पुरस्ताद्व्याख्यास्ये पाद्मं कल्पमथो श‍ृणु ॥ ४७ ॥

王よ、時の量りと、その粗大・微細の相と各々の徴は、しかるべき時に順次説き明かそう。だが今は、まずパードマ・カルパを聞きなさい。

Verse 48

शौनक उवाच यदाह नो भवान् सूत क्षत्ता भागवतोत्तम: । चचार तीर्थानि भुवस्त्यक्त्वा बन्धून् सुदुस्त्यजान् ॥ ४८ ॥

シャウナカ仙は言った。「スータよ、あなたは以前、至高のバ―ガヴァタであるヴィドゥラ（クシャッター）が、捨て難い親族を離れ、地上の聖地を巡礼したと語った。ゆえに今、そのヴィドゥラについて問う。」

Verse 49

क्षत्तु: कौशारवेस्तस्य संवादोऽध्यात्मसंश्रित: । यद्वा स भगवांस्तस्मै पृष्टस्तत्त्वमुवाच ह ॥ ४९ ॥ ब्रूहि नस्तदिदं सौम्य विदुरस्य विचेष्टितम् । बन्धुत्यागनिमित्तं च यथैवागतवान् पुन: ॥ ५० ॥

シャウナカ仙は言った。「やさしき方よ、ヴィドゥラ（クシャッター）とカウシャーラヴィ・マイトレーヤの、霊性に依る対話を語ってほしい。ヴィドゥラは何を問い、マイトレーヤはどの真理（タットヴァ）を答えたのか。また、ヴィドゥラが親族の縁を捨てた理由、なぜ再び家に戻ったのか、そして巡礼地での行いも教えてほしい。」

Verse 50

क्षत्तु: कौशारवेस्तस्य संवादोऽध्यात्मसंश्रित: । यद्वा स भगवांस्तस्मै पृष्टस्तत्त्वमुवाच ह ॥ ४९ ॥ ब्रूहि नस्तदिदं सौम्य विदुरस्य विचेष्टितम् । बन्धुत्यागनिमित्तं च यथैवागतवान् पुन: ॥ ५० ॥

やさしき方よ、ヴィドゥラの一切の行いを語ってほしい。なぜ親族の縁を捨てたのか、いかにして再び家へ戻ったのか、聖地で何を修したのか。さらに、マイトレーヤの教えの要旨を正しく示してほしい。

Verse 51

सूत उवाच राज्ञा परीक्षिता पृष्टो यदवोचन्महामुनि: । तद्वोऽभिधास्ये श‍ृणुत राज्ञ: प्रश्नानुसारत: ॥ ५१ ॥ यच्च व्रजन्त्यनिमिषामृषभानुवृत्त्या दूरेयमा ह्युपरि न: स्पृहणीयशीला: । भर्तुर्मिथ: सुयशस: कथनानुराग- वैक्लव्यबाष्पकलया पुलकीकृताङ्गा: ॥

シュリー・スータ・ゴースヴァーミーは語った――パリークシット王の問いに答えて大聖者が説いたその同じ事柄を、問いの順に従って今あなたがたに述べよう。心して聴きなさい。