Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

Bhṛgu Tests the Trimūrti; Kṛṣṇa and Arjuna Visit Mahā-Viṣṇu and Recover the Brāhmaṇa’s Sons

तन्निशम्याथ मुनयो विस्मिता मुक्तसंशया: । भूयांसं श्रद्दधुर्विष्णुं यत: शान्तिर्यतोऽभयम् ॥ १४ ॥ धर्म: साक्षाद् यतो ज्ञानं वैराग्यं च तदन्वितम् । ऐश्वर्यं चाष्टधा यस्माद् यशश्चात्ममलापहम् ॥ १५ ॥ मुनीनां न्यस्तदण्डानां शान्तानां समचेतसाम् । अकिञ्चनानां साधूनां यमाहु: परमां गतिम् ॥ १६ ॥ सत्त्वं यस्य प्रिया मूर्तिर्ब्राह्मणास्त्विष्टदेवता: । भजन्त्यनाशिष: शान्ता यं वा निपुणबुद्धय: ॥ १७ ॥

tan niśamyātha munayo vismitā mukta-saṁśayāḥ bhūyāṁsaṁ śraddadhur viṣṇuṁ yataḥ śāntir yato ’bhayam

ブリグの報告を聞くや、聖仙たちは驚嘆し、疑いはすべて消え去って、ヴィシュヌこそ至上の主であるといよいよ確信した。主より、安寧と無畏、ダルマの根本、智を伴う離欲、ヨーガの八つの成就、そして心の垢を洗い清める主の栄光が現れる。暴力を捨て、杖を置き、静謐で平等心に住する無所有のサードゥたちにとって、主は最高の帰趣と称えられる。純粋サットヴァが主の最愛の姿であり、ブラーフマナは主の尊ぶ礼拝対象である。鋭い智慧と内なる平安を得た者は、私欲なく主をバクティによって礼拝する。

dharmaḥdharma, righteousness
dharmaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
sākṣātdirectly
sākṣāt:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsākṣāt (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण), ‘directly/manifestly’
yataḥfrom whom
yataḥ:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootyataḥ (अव्यय)
FormRelative indeclinable, ‘from whom/wherefrom; because’
jñānamknowledge
jñānam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootjñāna (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
vairāgyamdetachment
vairāgyam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvairāgya (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक अव्यय)
tat-anvitamendowed with that (i.e., with dharma/jñāna etc.)
tat-anvitam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + anvita (कृदन्त; anu-√i + क्त)
FormNapumsaka, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; ‘endowed with that’ (तत्-तत्पुरुष)
aiśvaryamsovereignty, divine power
aiśvaryam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootaiśvarya (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक अव्यय)
aṣṭadhāeightfold
aṣṭadhā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootaṣṭadhā (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण), numeral-based; ‘in eight ways’
yasmātfrom whom
yasmāt:
Hetu/Apādāna (हेतु/अपादान)
TypeIndeclinable
Rootyasmāt (अव्यय/सर्वनाम-तसिल्)
FormAblatival relative form used adverbially (तसिल्), ‘from whom/wherefrom’
yaśaḥfame, glory
yaśaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyaśas (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक अव्यय)
ātma-mala-apahamremoving the soul’s impurity
ātma-mala-apaham:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootātman (प्रातिपदिक) + mala (प्रातिपदिक) + apaha (कृदन्त/प्रातिपदिक; apa-√hṛ/√han? ‘to remove’ → apaha ‘remover’)
FormNapumsaka, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; बहुपद-तत्पुरुष: ‘removing the impurity of the self’

By becoming devoted to the Personality of Godhead, one easily attains divine knowledge and detachment from sense gratification, without separate endeavor. As described in the Eleventh Canto of Śrīmad Bhāgavatam (11.2.42) :