Mantra 17
Sukta 1
Sanskrit (Devanagari)
यथा मक्षाः इदं मधु न्यञ्जन्ति मधावधि । एवा मे अश्विना वर्चस्तेजो बलमोजश्च ध्रियताम्
IAST Transliteration
yáthā mákṣā ídaṃ mádhu nyàñjanti mádhāv ádhi | evā́ me aśvinā várcas téjo bála mójaś ca dhriyatām ||
English Translation (Griffith/Whitney)
As the honey-insects smear this honey and lay it on within the honey, even so, O Aśvins, let splendour and fiery lustre, strength and vital might be set and held within me.
Translation
蜂の虫たちがこの蜜を塗り広げ、蜜のうちに納めるように――そのように、アシュヴィン双神よ、光輝と燃える光彩、力と生命の勢威とが、わが内に据えられ、保たれますように。
Word by Word
यथाjust as, as
यथा:
Adhikaraṇa (उपमान-सम्बन्धे) / वाक्य-सम्बन्धक
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय-प्रातिपदिक)
मक्षाःflies (bees/flies)
मक्षाः:
Kartā
TypeNoun
Rootमक्षा (प्रातिपदिक)
इदम्this
इदम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मधुhoney, sweetness
मधु:
Karma
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
निdown, into; (as prefix)
नि:
—
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग)
अञ्जन्तिthey smear/anoint
अञ्जन्ति:
Kriyā (कर्तृ-सम्बन्धः मक्षाः)
TypeVerb
Rootअञ्ज् (अञ्जूँ) लेपन/अभ्यङ्गे
मधौin honey
मधौ:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
अधिupon, over
अधि:
Adhikaraṇa (अधिष्ठान-भावे) / क्रिया-विशेषण
TypeIndeclinable
Rootअधि (उपसर्ग/अव्यय)
एवjust so, indeed
एव:
—
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
मेof me, my
मे:
सम्बन्ध (Genitive: ‘of me / my’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अश्विनाO Aśvins (twin gods)
अश्विना:
Sampradāna (आह्वान/सम्बोधन) / कर्तृ-प्रेरक
TypeNoun (Deity name)
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक; द्विवचन-देवता)
वर्चःsplendour, radiance
वर्चः:
Kartā (ध्रियताम् इत्यस्य विषयः)
TypeNoun
Rootवर्चस् (प्रातिपदिक)
तेजःbrilliance, energy
तेजः:
Kartā (समुच्चितः)
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
बलम्strength
बलम्:
Kartā (समुच्चितः)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
ओजःvigour
ओजः:
Kartā (समुच्चितः)
TypeNoun
Rootओजस् (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
ध्रियताम्may (it) be held/established
ध्रियताम्:
Kriyā (आशीर्वाद/विधान)
TypeVerb
Rootधृ (धारणे)
Attribution
Rishi: Atharvanic tradition (unspecified here)
Devata: Aśvins
Chandas: Anuṣṭubh (probable)
Mantra Rasa
Primary: shanta
Secondary: adbhuta