Sutra 24
Devanagari script
विक्रमाधिकारेऽपि हस्तिनमिव लुब्धकः प्राज्ञः शूरमतिसंधत्तेश् ॥ कZ_०७.१७.२४ ॥
Transliteration
vikramādhikāre'pi hastinam iva lubdhakaḥ prājñaḥ śūram atisaṃdhatte
Translation
武勇の領域においてさえ、賢者は狩人が象を出し抜くように、勇者をも出し抜くことができる。
Word by Word
विक्रमाधिकारेin the sphere/occasion of force (even where prowess/force is applicable)
विक्रमाधिकारे:
TypeNoun
Rootविक्रम + अधिकार
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी एकवचन (अधिकारे); समासः—विक्रमस्य अधिकारः
अपिeven; although
अपि:
TypeParticle
Rootअपि
Formनिपात; अव्यय
हस्तिनम्an elephant (war-elephant)
हस्तिनम्:
TypeNoun
Rootहस्तिन्
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया एकवचन
इवlike; as if
इव:
TypeParticle
Rootइव
Formउपमानवाचक अव्यय
लुब्धकःa hunter
लुब्धकः:
TypeNoun
Rootलुब्धक
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन
प्राज्ञःthe wise (man/statesman)
प्राज्ञः:
TypeAdjective (used substantively)
Rootप्राज्ञ
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; विशेषण (राजा/नीतिज्ञ)
शूरम्a hero/brave man (a formidable person)
शूरम्:
TypeNoun/Adjective
Rootशूर
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; कर्मपद
अतिसंधत्तेsubdues/handles by stratagem; contrives effectively
अतिसंधत्ते:
TypeVerb
Rootसम् + धा (संधा)
Formलट् (वर्तमान); आत्मनेपद; प्रथमपुरुष एकवचन; उपसर्गः अति-; धातु: धा; अर्थ: संधत्ते = जोड़ता/योजयति/व्यवस्थापयति
Entities Mentioned
L
lubdhaka (hunter)H
hastin (elephant)FAQs
Raw power and courage can be neutralized by superior planning, traps, timing, and information—classic asymmetric advantage.