Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 12

दृश्यते ह्यचोरोऽपि चोरमार्गे यदृच्छया संनिपाते चोरवेषशस्त्रभाण्डसामान्येन गृह्यमाणश्चोरभाण्डस्योपवासेन वा यथाणिमाण्डव्यः कर्मक्लेशभयादचोरः चोरोऽस्मि इति ब्रुवाणः ॥ कZ_०४.८.१२ ॥

dṛśyate hy acoro’pi coramārge yadṛcchayā saṃnipāte coraveṣaśastrabhāṇḍasāmānyena gṛhyamāṇaḥ corabhāṇḍasyopavāsena vā yathā āṇimāṇḍavyaḥ karmakleśabhayād acoraḥ coro’smi iti bruvāṇaḥ

というのも、無実の者であっても、たまたま盗賊の通り道や偶然の集まりに居合わせ、衣服・武器・携行品が盗賊のものと似ているというだけで捕らえられることがある。また欠乏や断食の圧力の下では、アーニマーṇḍavyaの例のように、無実の者が強制労役の苦しみを恐れて「私は盗人だ」と言ってしまうこともあるからである。

दृश्यतेis seen / is found
दृश्यते:
TypeVerb
Rootदृश्
Formलट्, प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद; कर्मणि (passive) प्रयोग
हिindeed / for
हि:
TypeParticle
Rootहि
Formनिपात (emphatic/causal particle)
अचोरःa non-thief / innocent person
अचोरः:
TypeNoun
Rootचोर
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; नञ्-समास/नञ्-प्रत्यय (अ- उपसर्ग)
अपिeven / also
अपि:
TypeParticle
Rootअपि
Formनिपात (concessive/additive)
चोरमार्गेon a thieves’ path/route
चोरमार्गे:
TypeNoun
Rootमार्ग
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (चोरस्य मार्गः)
यदृच्छयाby chance / accidentally
यदृच्छया:
TypeNoun
Rootयदृच्छा
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया एकवचन; अव्ययीभावार्थे ‘by chance’
संनिपातेat an encounter / in a meeting situation
संनिपाते:
TypeNoun
Rootसंनिपात
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी एकवचन
चोरवेषthief-disguise
चोरवेष:
TypeNoun
Rootवेष
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन (समासाङ्ग; ‘चोरवेष-’ as first member of larger compound)
शस्त्रweapon
शस्त्र:
TypeNoun
Rootशस्त्र
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा एकवचन (समासाङ्ग)
भाण्डgoods / articles
भाण्ड:
TypeNoun
Rootभाण्ड
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा एकवचन (समासाङ्ग)
सामान्येनby commonality / by similarity (of indicia)
सामान्येन:
TypeNoun
Rootसामान्य
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया एकवचन
गृह्यमाणःbeing seized / being apprehended
गृह्यमाणः:
TypeVerb
Rootग्रह्
Formवर्तमान कृदन्त; कर्मणि वर्तमानकालिक कृदन्त (present passive participle), पुंलिङ्ग प्रथमा एकवचन
चोरभाण्डस्यof stolen goods / of a thief’s goods
चोरभाण्डस्य:
TypeNoun
Rootचोरभाण्ड
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (चोरस्य भाण्डम्)
उपवासेनby fasting (as a means)
उपवासेन:
TypeNoun
Rootउपवास
Formपुंलिङ्ग; तृतीया एकवचन
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formनिपात (alternative)
यथाas / just as
यथा:
TypeParticle
Rootयथा
Formअव्यय (comparative/illustrative)
आणिमाण्डव्यःĀṇimāṇḍavya (a sage)
आणिमाण्डव्यः:
TypeProperNoun
Rootआणिमाण्डव्य
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; ऋषिनाम (proper name)
कर्मक्लेशभयात्from fear of the hardship of (punitive) action/ordeal
कर्मक्लेशभयात्:
TypeNoun
Rootकर्मक्लेशभय
Formनपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी एकवचन; षष्ठी/तत्पुरुष-समास (कर्मणः क्लेशः; तस्मात् भयम्)
अचोरःan innocent (non-thief) person
अचोरः:
TypeNoun
Rootचोर
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; नञ्-रूप
चोरःa thief
चोरः:
TypeNoun
Rootचोर
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन
अस्मिI am
अस्मि:
TypeVerb
Rootअस्
Formलट्, उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
इतिthus (quoting)
इति:
TypeParticle
Rootइति
Formउद्धरण/वाक्यसमाप्ति-निपात
ब्रुवाणःsaying / declaring
ब्रुवाणः:
TypeVerb
Rootब्रू
Formवर्तमान कृदन्त; परस्मैपदी वर्तमानकालिक कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग प्रथमा एकवचन
I
innocent suspect
T
thieves
Ā
Āṇimāṇḍavya
L
law enforcement

FAQs

To warn administrators that ‘appearance-based’ arrest can sweep up innocents; resemblance is a weak indicator unless corroborated.

Under duress and fear of punitive labour, innocents may confess; confession must be tested against independent grounds.