Sutra 5
Devanagari script
दीर्घबहुशालं कक्ष्यावृतकुड्यमन्तः कुप्यगृहम् तदेव भूमिगृहयुक्तमायुधागारं ॥ कZ_०२.५.०५ब् ॥
Transliteration
dīrghabahuśālaṃ kakṣyāvṛtakuḍyam antaḥ kupyagṛham; tadeva bhūmigṛhayuktam āyudhāgāram
Translation
貴重品庫は、多くの広間をもつ長大な建物とし、内部を区画壁で囲って区分するべきである。また同様の形式で、地下室を備えたものは武器庫とすべきである。
Word by Word
दीर्घ-बहु-शालम्a long building with many halls/rooms
दीर्घ-बहु-शालम्:
TypeNoun (compound adjective)
Rootदीर्घ; बहु; शाला
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; विशेषणम् (कुप्यगृह/आयुधागारस्य)
कक्ष्या-आवृत-कुड्यम्having walls enclosed by an outer enclosure/courtyard (kakṣyā)
कक्ष्या-आवृत-कुड्यम्:
TypeNoun (compound adjective)
Rootकक्ष्या; √वृ (आवरणे) → आवृत; कुड्य
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; विशेषणम् (कुप्यगृह/आयुधागारस्य); ‘कक्ष्यया आवृतं कुड्यं यस्य’ इत्यर्थे बहुव्रीह्यर्थच्छाया
अन्तःinside, within
अन्तः:
TypeIndeclinable
Rootअन्तः
Formअव्ययम्; स्थानवाचकम्
कुप्य-गृहम्the storehouse for movable valuables/commodities
कुप्य-गृहम्:
TypeNoun (compound)
Rootकुप्य; गृह
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; कर्मपदम् (निर्देश्यम्)
तत्that (same)
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; ‘तदेव’ इत्यत्र पूर्वपदम्
एवindeed, just, the very same
एव:
TypeParticle
Rootएव
Formअव्ययम्; अवधारणार्थकः
भूमि-गृह-युक्तम्provided with underground rooms/cellars
भूमि-गृह-युक्तम्:
TypeNoun/Adjective (compound)
Rootभूमि; गृह; √युज् (योगे) → युक्त
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; विशेषणम् (आयुधागारस्य); ‘भूमिगृहैः युक्तम्’
आयुध-आगारम्the armoury (weapons storehouse)
आयुध-आगारम्:
TypeNoun (compound)
Rootआयुध; आगार
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; कर्मपदम्/निर्देश्यम्
Entities Mentioned
K
kupyagṛha (valuables store)Ā
āyudhāgāra (armoury)B
bhūmigṛha (underground chamber)FAQs
Compartmentation limits loss from theft or fire, supports categorization and accountability, and enables selective access without exposing the entire stock.