कैवर्तकाष्टतृणभारपुष्पफलवाटषण्डगोपालकानामनत्ययः सम्भाव्यदूतानुपातिनां च सेनाभाण्डप्रयोगाणां च स्वतरणैस्तरताम् बीजभक्तद्रव्योपस्करांश्चानूपग्रामाणां तारयताम् ॥ कZ_०२.२८.१७ ॥
kaivartakāṣṭatṛṇabhārapuṣpaphalavāṭaṣaṇḍagopālakānām anatyayaḥ sambhāvya-dūtānupātināṃ ca senābhāṇḍaprayogāṇāṃ ca svataraṇais taratām bījabhaktadravyopaskarāṃś cānūpagrāmāṇāṃ tārayatām
漁民、ならびに薪・草・花・果実・果樹園や林苑の産物を運ぶ者、牛飼いには罰を科さない。同様に、公認の使者とその随行者、また軍が装備・軍需物資を伴って自力で渡河する場合も罰しない。さらに、湿地・河畔の村々の種子・食糧・物資・器具を渡す者は便宜を与えるべきである。
To protect essential livelihoods and perishable supply chains, and to ensure strategic mobility for diplomacy and the military—prioritizing state capacity and food-security over petty enforcement.
It distinguishes exemption from misuse of state ferry resources; the policy waives penalties/obstruction while still managing public assets and capacity.