Sutra 3
Devanagari script
ग्रामादनिर्णयणमसम्पातं च सुरायाः प्रमादभयात्कर्मसु ञ्जिर्दिष्टानां मर्यादातिक्रमभयादार्याणामुत्साहभयाच्च तीष्क्णानाम् ॥ कZ_०२.२५.०३ ॥
Transliteration
grāmād anirṇayaṇam asampātaṃ ca surāyāḥ pramādabhayāt karmasu ñjirdiṣṭānāṃ maryādātikramabhayād āryāṇām utsāhabhayāc ca tīṣkṇānām
Translation
彼は（酒が）村へ持ち出されるのを防ぎ、酒に関わる無統制な集会を禁ずべきである—任務での怠慢を恐れ、作業に配置された者が境界／限度を越えることを恐れ、また粗暴／性急な者が立派な人々を煽って過度に走らせることを恐れるからである。
Word by Word
ग्रामात्from the village
ग्रामात्:
TypeNoun
Rootग्राम
Formपुंलिङ्ग; पञ्चमी-एकवचन (अपादान)
अनिर्णयणम्non-adjudication; failure to decide (a case)
अनिर्णयणम्:
TypeNoun
Rootनिर्णयण (√नी + नि + निर् + णिच्/ल्युट्)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-एकवचन
असम्पातम्non-appearance; failure to come/attend
असम्पातम्:
TypeNoun
Rootसम्पात (सम् + √पत् + घञ्)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-एकवचन; नञ्-पूर्वक (निषेध)
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चय-अव्यय
सुरायाःof liquor; of intoxicating drink
सुरायाः:
TypeNoun
Rootसुरा
Formस्त्रीलिङ्ग; षष्ठी-एकवचन
प्रमादdue to negligence/heedlessness
प्रमाद:
TypeNoun
Rootप्रमाद
Formपुंलिङ्ग; तृतीया-एकवचन (हेतु/करण)
भयात्from fear; due to fear
भयात्:
TypeNoun
Rootभय
Formनपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी-एकवचन (हेतु/अपादान)
कर्मसुin (their) duties/works
कर्मसु:
TypeNoun
Rootकर्मन्
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-बहुवचन
ञ्जिः(uncertain reading/term) ‘ñjiḥ’
ञ्जिः:
TypeNoun
Rootञ्जि (प्रातिपदिक/नाम)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन (पाठभेद/दुर्लभ-शब्द)
दिष्टानाम्of those assigned/appointed; of those directed
दिष्टानाम्:
TypeParticiple (Verbal Adjective)
Rootदिष्ट (√दिश् + क्त)
Formषष्ठी-बहुवचन; (पुं/नपुं) ‘दिष्ट’ = नियोजित/निर्दिष्ट
मर्यादाof the boundary/limit; of the prescribed rule
मर्यादा:
TypeNoun
Rootमर्यादा
Formस्त्रीलिङ्ग; षष्ठी-एकवचन (समास-पूर्वपद)
अतिक्रमof transgression/overstepping
अतिक्रम:
TypeNoun
Rootअतिक्रम (अति + √क्रम् + घञ्)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी-एकवचन (समास-पूर्वपद)
भयात्from fear; due to fear
भयात्:
TypeNoun
Rootभय
Formनपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी-एकवचन (हेतु/अपादान)
आर्याणाम्of the respectable/noble persons
आर्याणाम्:
TypeNoun/Adjective
Rootआर्य
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी-बहुवचन
उत्साहof zeal/initiative
उत्साह:
TypeNoun
Rootउत्साह
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी-एकवचन (समास-पूर्वपद)
भयात्from fear; due to fear
भयात्:
TypeNoun
Rootभय
Formनपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी-एकवचन (हेतु/अपादान)
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चय-अव्यय
तीक्ष्णानाम्of the harsh/strict (persons)
तीक्ष्णानाम्:
TypeNoun/Adjective
Rootतीक्ष्ण
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी-बहुवचन
Entities Mentioned
S
surā (liquor)G
grāma (village)Ā
ārya (respectable persons)FAQs
To prevent intoxication-driven negligence, disorderly assemblies, and rule-breaking that threaten productivity and public order.
Preventive control: manage risk upstream (distribution and congregation) rather than only punishing downstream harms.