Arthashastra — Adhyakshaprachara, Sutra 18
Devanagari script
हस्तिरथवाजिनां योग्याभाण्डमालंकारिकं सम्नाहकल्पनाश्चोपकरणानि ॥ कZ_०२.१८.१८ ॥
Transliteration
hastirathavājināṃ yogyābhāṇḍamālaṃkārikaṃ samnāhakalpanāś copakaraṇāni
Translation
［彼は監督すべきである］象・戦車・馬のための適切な装備、備蓄品、装飾品、馬具（ハーネス）装着の手配、ならびに補助器具を。
Word by Word
हस्तिelephant
हस्ति:
TypeNoun
Rootहस्तिन्
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया/संबोधन एकवचन (समासाङ्ग)
रथchariot
रथ:
TypeNoun
Rootरथ
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया/संबोधन एकवचन (समासाङ्ग)
वाजिhorse
वाजि:
TypeNoun
Rootवाजिन्
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया/संबोधन एकवचन (समासाङ्ग)
नाम्of (genitive plural ending)
नाम्:
TypeParticle
Root(अस्मद्/युष्मद्-भिन्न) सर्वनाम-प्रत्ययः
Formषष्ठी बहुवचन-परसर्ग (सम्बन्धे) — ‘of’
योग्यfit, suitable, serviceable
योग्य:
TypeAdjective
Rootयुज्
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासाङ्ग)
आभाण्डequipment, stores, gear
आभाण्ड:
TypeNoun
Rootभाण्ड
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासाङ्ग); ‘आ-’ उपसर्गयुक्त
मालstock, collection, set
माल:
TypeNoun
Rootमाला/माल
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासाङ्ग)
आलंकारिकम्ornamental; pertaining to fittings/decoration
आलंकारिकम्:
TypeAdjective
Rootआलंकारिक
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन; (योग्य-आभाण्ड-माल-आलंकारिकम् इति समाससमूहस्य विशेषण/अङ्ग)
सम्नाहharnessing; military fitting-out/preparation
सम्नाह:
TypeNoun
Rootसम् + नह्
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासाङ्ग)
कल्पनाःarrangements, preparations, fittings
कल्पनाः:
TypeNoun
Rootकल्पना
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
उपकरणानिimplements, accessories, apparatus
उपकरणानि:
TypeNoun
Rootउपकरण
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा बहुवचन
Entities Mentioned
Ā
Āyudheśvara (superintendent of armoury)E
elephantsC
chariotsH
horsesFAQs
Centralized supervision and standardization of all major war-animal and vehicle equipment—ensuring fitness, completeness, and readiness.
They represent the principal mobility and shock arms; the state must manage their distinct equipment ecosystems under one accountable authority.