Previous Verse
Next Verse

Shloka 51

Adhyāya 76: Kuṇḍina-praveśaḥ, Bhīmena satkāraḥ, Ṛtuparṇa-kṣamā, Aśvahṛdaya-pratyarpanam

Nala’s Reception and Reconciliation

स चतुर्थे ततो वर्षे संगम्य सह भार्यया । सर्वकामै: सुसिद्धार्थो लब्धवान्‌ परमां मुदम्‌,चौथे वर्षमें अपनी प्यारी पत्नीसे मिलकर सम्पूर्ण कामनाओंसे सफलमनोरथ हो नल अत्यन्त आनन्दमें निमग्न हो गये

sa caturthe tato varṣe saṅgamya saha bhāryayā | sarvakāmaiḥ susiddhārtho labdhavān paramāṃ mudam ||

Then, in the fourth year, Nala was reunited with his wife. Having his wishes fulfilled and his aims fully accomplished, he attained the highest joy—signaling the ethical restoration of marital fidelity, patience through adversity, and the rightful return of prosperity after endurance.

सःhe
सः:
Karta
TypeNoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
चतुर्थेin the fourth
चतुर्थे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootचतुर्थ
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
ततःthen/thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः
वर्षेin the year
वर्षे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवर्ष
FormNeuter, Locative, Singular
संगम्यhaving met
संगम्य:
Karta
TypeVerb
Rootसम् + गम्
FormLyap (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)
सहtogether with
सह:
Karana
TypeIndeclinable
Rootसह
भार्ययाwith (his) wife
भार्यया:
Karana
TypeNoun
Rootभार्या
FormFeminine, Instrumental, Singular
सर्वकामैःby/with all desires (fulfilled means)
सर्वकामैः:
Karana
TypeNoun
Rootसर्वकाम
FormMasculine, Instrumental, Plural
सुसिद्धार्थःfully successful in purpose
सुसिद्धार्थः:
Karta
TypeAdjective
Rootसुसिद्धार्थ
FormMasculine, Nominative, Singular
लब्धवान्obtained
लब्धवान्:
Karta
TypeVerb
Rootलभ्
FormKta + vat (past active participle, possessive), Masculine, Nominative, Singular
परमाम्supreme/very great
परमाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपरम
FormFeminine, Accusative, Singular
मुदम्joy
मुदम्:
Karma
TypeNoun
Rootमुद्
FormFeminine, Accusative, Singular

बृहदश्चव उवाच

N
Nala
H
his wife (Damayantī)