Next Verse

Shloka 1

स्त्रीपर्व — गान्धारीभीमसेनसंवादः

Strī-parva — Gāndhārī–Bhīmasena Dialogue on Wartime Conduct

ऑपन--माजल बछ। अकाल चतुर्दशो 5 ध्याय: पाण्डवोंको शाप देनेके लिये उद्यत हुई गान्धारीको व्यासजीका समझाना वैशम्पायन उवाच धृतराष्ट्रा भ्यनुज्ञातास्ततस्ते कुरुपाण्डवा: । अभ्ययुर्भ्नातर: सर्वे गान्धारीं सह केशवा:,वैशम्पायनजी कहते हैं--राजन्‌! तदनन्तर धुृतराष्ट्रकी आज्ञा लेकर वे कुरुवंशी पाण्डव सभी भाई भगवान्‌ श्रीकृष्णके साथ गान्धारीके पास गये

vaiśampāyana uvāca | dhṛtarāṣṭrābhyanujñātās tatas te kuru-pāṇḍavāḥ | abhyayur bhrātaraḥ sarve gāndhārīṃ saha keśavāḥ ||

Vaiśampāyana said: Then, having obtained Dhṛtarāṣṭra’s permission, those Kuru-born Pāṇḍava brothers—all of them—went to Gāndhārī, accompanied by Keśava (Kṛṣṇa). In the aftermath of devastation, the victors do not move as triumphant conquerors but as accountable kin, approaching the grieving queen whose moral authority and anguish can become a force of judgment.

वैशम्पायनःVaiśampāyana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular
धृतराष्ट्रेणby Dhṛtarāṣṭra
धृतराष्ट्रेण:
Karana
TypeNoun
Rootधृतराष्ट्र
FormMasculine, Instrumental, Singular
अनुज्ञाताःhaving been permitted
अनुज्ञाताः:
TypeAdjective
Rootअनुज्ञा
FormMasculine, Nominative, Plural
ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
कुरुपाण्डवाःthe Kurus and the Pāṇḍavas (i.e., the Pāṇḍavas of the Kuru line)
कुरुपाण्डवाः:
Karta
TypeNoun
Rootकुरुपाण्डव
FormMasculine, Nominative, Plural
अभ्ययुःwent up to, approached
अभ्ययुः:
TypeVerb
Root
FormPerfect, Third, Plural
भ्रातरःbrothers
भ्रातरः:
Karta
TypeNoun
Rootभ्रातृ
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वेall
सर्वे:
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
गान्धारीम्Gāndhārī
गान्धारीम्:
Karma
TypeNoun
Rootगान्धारी
FormFeminine, Accusative, Singular
सहtogether with
सह:
TypeIndeclinable
Rootसह
केशवैःwith Keśava (Kṛṣṇa)
केशवैः:
Karana
TypeNoun
Rootकेशव
FormMasculine, Instrumental, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
D
Dhṛtarāṣṭra
P
Pāṇḍavas
K
Kurus
G
Gāndhārī
K
Keśava (Kṛṣṇa)