Shloka 32
द्रोण–सात्यकि-युद्धम्
Droṇa–Sātyaki Engagement
Devanagari script
ततः प्रदक्षिणं कृत्वा द्रोणं प्रायान्महाभुजम् । परिवृत्तश्न बीभत्सुरगच्छद् विसृजन् शरान्,तब अर्जुनने भी सच्चिदानन्दस्वरूप केशवसे कहा-- 'प्रभो! आपकी जैसी रुचि हो, वैसा कीजिये।” तत्पश्चात् अर्जुन महाबाहु द्रोणाचार्यकी परिक्रमा करके लौट पड़े और बाणोंकी वर्षा करते हुए आगे चले गये
Transliteration
tataḥ pradakṣiṇaṃ kṛtvā droṇaṃ prāyān mahābhujaḥ | parivṛttaś ca bībhatsur agacchad visṛjan śarān ||
Translation
Then Arjuna, the mighty-armed, circumambulated Droṇa in reverence and withdrew. Turning back, Bībhatsu moved on while releasing volleys of arrows—maintaining the warrior’s duty in battle even as he observes the ethical restraint of honoring his revered teacher.
Word by Word
ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिकात् अव्यय)
Formअव्यय
प्रदक्षिणम्circumambulation (to the right)
प्रदक्षिणम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
कृत्वाhaving done/made
कृत्वा:
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त (अव्ययकृदन्त), ‘having done’
द्रोणम्Drona
द्रोणम्:
Karma
TypeNoun
Rootद्रोण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
प्रायात्went forth, departed
प्रायात्:
TypeVerb
Rootप्र-या (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन
महाभुजम्the mighty-armed (one)
महाभुजम्:
TypeAdjective
Rootमहाभुज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
परिवृत्तःhaving turned back/returned
परिवृत्तः:
TypeVerb
Rootपरि-वृत् (धातु)
Formक्त (भूतकृदन्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
Formअव्यय
बीभत्सुःBibhatsu (Arjuna)
बीभत्सुः:
Karta
TypeNoun
Rootबीभत्सु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अगच्छत्went, proceeded
अगच्छत्:
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन
विसृजन्releasing, discharging
विसृजन्:
TypeVerb
Rootवि-सृज् (धातु)
Formशतृ (वर्तमानकृदन्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
शरान्arrows
शरान्:
Karma
TypeNoun
Rootशर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaA
ArjunaB
BībhatsuD
Droṇa (Droṇācārya)A
arrows (śara)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes