Shloka 8
द्रोणपर्व — अध्याय २७: सुशर्माह्वानम्, अर्जुनस्य प्रतिनिवर्तनम्, भगदत्तेन गजप्रहारः
Devanagari script
दृप्तं संख्ये द्विघषबलादू् वयसा चापि विस्मितम् । अद्यैनं प्रेषयिष्यामि बलहन्तु: प्रियातिथिम्,“अपने हाथीके बलसे युद्धमें घमंड दिखानेवाले और अवस्थामें भी बड़े होनेका अहंकार रखनेवाले इन राजा भगदत्तको मैं देवराज इन्द्रका प्रिय अतिथि बनाकर स्वर्गलोक भेज दूँगा'
Word by Word
दृप्तम्proud, haughty
दृप्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदृप्त
FormMasculine, Accusative, Singular
संख्येin battle
संख्ये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसंख्या
FormFeminine, Locative, Singular
द्विघषबलात्by/with the strength of (his) elephant
द्विघषबलात्:
Karana
TypeNoun
Rootद्विघषबल
FormNeuter, Ablative, Singular
वयसाby age; due to age
वयसा:
Karana
TypeNoun
Rootवयस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अपिalso, even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
विस्मितम्astonished; self-conceited (lit. amazed)
विस्मितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootविस्मित
FormMasculine, Accusative, Singular
अद्यtoday
अद्य:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअद्य
एनम्him
एनम्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
प्रेषयिष्यामिI will send
प्रेषयिष्यामि:
TypeVerb
Rootप्र-इष् (प्रेषयति)
FormSimple Future (Luṭ), 1st, Singular
बलहन्तुःof the slayer of Bala (Indra)
बलहन्तुः:
TypeNoun
Rootबलहन्तृ
FormMasculine, Genitive, Singular
प्रियातिथिम्a dear guest
प्रियातिथिम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रियातिथि
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Cross References
Meter (Chandas)
Sandhi Notes