Shloka 10

Chapter 136: Pandava Counter-Encirclement and the Vāyavya-Astra Disruption

Devanagari script

ततो भीमो महाबाहु: क्रोधसंरक्तलोचन: । वज्जकल्पां चतुष्किष्कुं गुर्वी रुक्माड़दां गदाम्‌

Transliteration

tato bhīmo mahābāhuḥ krodha-saṃrakta-locanaḥ | vajra-kalpāṃ catuṣkiṣkuṃ gurvīṃ rukmāṅgadāṃ gadām ||

Translation

Sañjaya said: Then Bhīma, the mighty-armed hero, his eyes reddened with wrath, seized a heavy mace—hard as a thunderbolt, four cubits in length, and adorned with gold—readying himself for the grim demands of battle.

Word by Word

• ततः: then, thereafter
• ततः: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (तद्-प्रातिपदिकात् अव्यय)
• Form: अव्यय (स्थान/कालवाचक)

• भीमः: Bhima
• भीमः: Karta
• Type: Noun
• Root: भीम
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• महाबाहुः: mighty-armed
• महाबाहुः: Karta
• Type: Adjective
• Root: महाबाहु
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• क्रोधसंरक्तलोचनः: whose eyes were reddened with anger
• क्रोधसंरक्तलोचनः: Karta
• Type: Adjective
• Root: क्रोध-संरक्त-लोचन
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• वज्रकल्पाम्: thunderbolt-like
• वज्रकल्पाम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: वज्रकल्पा (वज्र-कल्प)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• चतुष्किष्कुम्: of four kishkus (in measure/length)
• चतुष्किष्कुम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: चतुष्किष्कु
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• गुर्वीम्: heavy
• गुर्वीम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: गुर्वी (गुरु-स्त्रीलिङ्ग)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• रुक्माङ्गदाम्: with golden ornaments/armlets (gold-adorned)
• रुक्माङ्गदाम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: रुक्म-अङ्गदा
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• गदाम्: mace
• गदाम्: Karma
• Type: Noun
• Root: गदा
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• संजय (Sañjaya)
• भीम (Bhīma)
• गदा (mace)