Previous Verse

Shloka 9063

द्रोणपर्व (अध्याय ११२) — कर्णभीमयोर्युद्धम्, दुर्योधनस्य रक्षणादेशः

Droṇa-parva 112: Karṇa–Bhīma Engagement and Duryodhana’s Protective Order

प्रजह्मयात्‌ समरे प्राणांस्तस्माद्‌ विन्दामि कश्मलम्‌ | परंतु वार्ष्णेय! यह अर्जुन तो युद्धस्थलमें बहुसंख्यक सैनिकोंद्वारा पीड़ित होनेपर समरांगणमें अपने प्राणोंका परित्याग कर देगा। इसीलिये मैं शोक और दु:खमें डूबा जा रहा हूँ

prajahmyāt samare prāṇāṁs tasmād vindāmi kaśmalam | parantu vārṣṇeya! eṣa arjunaḥ tu yuddhasthale bahusaṅkhyakaiḥ sainikaiḥ pīḍyamānaḥ samara-aṅgaṇe svaprāṇān parityajet | tasmād ahaṁ śoka-duḥkhe nimagno bhavāmi ||

Yudhiṣṭhira said: “If he were to lose his life in battle, I would be plunged into despair. But, O Vārṣṇeya (Kṛṣṇa), this Arjuna—when harried on the battlefield by a great multitude of soldiers—will cast away his very life in the arena of war. Therefore I am sinking into grief and sorrow.”

प्रजह्मयात्would become bewildered / would falter
प्रजह्मयात्:
Karta
TypeVerb
Rootप्र-जह्म (धातु: जह्म्/जम्भ् इत्यस्य पाठभेदेन; अर्थे: विक्षेप/विमोह/भ्रम)
FormOptative (विधिलिङ्), 3, Singular, Parasmaipada
समरेin battle
समरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमर
FormMasculine, Locative, Singular
प्राणान्lives / vital breaths
प्राणान्:
Karma
TypeNoun
Rootप्राण
FormMasculine, Accusative, Plural
तस्मात्therefore / from that (reason)
तस्मात्:
Apadana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Ablative, Singular
विन्दामिI find / I experience
विन्दामि:
Karta
TypeVerb
Rootविद् (विन्दति)
FormPresent (लट्), 1, Singular, Parasmaipada
कश्मलम्distress / confusion / dejection
कश्मलम्:
Karma
TypeNoun
Rootकश्मल
FormNeuter, Accusative, Singular

युधिष्ठिर उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
K
Kṛṣṇa (Vārṣṇeya)
A
Arjuna