Shloka 11
शकुनेः पुत्रेण सह आश्वमेधाश्वविषयः संघर्षः — Arjuna’s restrained engagement with Śakuni’s son during the horse-escort
Devanagari script
ततो ययौ भीमसेन: प्राज्ै: स्थपतिभि: सह । ब्राह्मणानग्रत: कृत्वा कुशलान् यज्ञकर्मणि,तत्पश्चात् भीमसेन यज्ञकर्ममें कुशल ब्राह्मणोंको आगे करके शिल्पकर्मके जानकार कारीगरोंके साथ नगरसे बाहर गये
Transliteration
tato yayau bhīmasenaḥ prājaiḥ sthapatibhiḥ saha | brāhmaṇān agrataḥ kṛtvā kuśalān yajñakarmaṇi ||
Translation
Then Bhīmasena set out, accompanied by the leading master-builders. Placing in front the Brahmins skilled in the rites of sacrifice, he went out from the city with the artisans—ensuring that sacred procedure and practical workmanship would proceed in proper order.
Word by Word
ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिकात् अव्यय)
FormAvyaya
ययौwent
ययौ:
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट् (परोक्शभूत/परफेक्ट), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
भीमसेनःBhimasena
भीमसेनः:
Karta
TypeNoun
Rootभीमसेन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्
प्राज्ञैःwith the wise/learned
प्राज्ञैः:
Karana
TypeAdjective
Rootप्राज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया, बहुवचनम्
स्थपतिभिःwith architects/craftsmen
स्थपतिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootस्थपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया, बहुवचनम्
सहtogether with
सह:
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
FormAvyaya
ब्राह्मणान्Brahmins
ब्राह्मणान्:
Karma
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया, बहुवचनम्
अग्रतःin front, ahead
अग्रतः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअग्रतः (अव्यय)
FormAvyaya
कृत्वाhaving made/placing
कृत्वा:
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त (अव्ययकृदन्त), कर्तरि
कुशलान्skilled, proficient
कुशलान्:
TypeAdjective
Rootकुशल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया, बहुवचनम्
यज्ञकर्मणिin the sacrificial rite/work
यज्ञकर्मणि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयज्ञकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, सप्तमी, एकवचनम्
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaB
Bhīmasena (Bhīma)B
BrāhmaṇasS
Sthapatis (architects/master-builders)C
City (nagara)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes