Shloka 47
Kṛṣṇa’s Departure, Auspicious Omens, and the Opening of the Uttaṅka Dialogue (कृष्णप्रयाण-निमित्त-उत्तङ्कसंवाद-प्रारम्भः)
Devanagari script
स्मरेथाश्षापि मां नित्यं भीमं च बलिनां वरम् | फाल्गुनं सहदेवं च नकुलं चैव मानद,भक्तोंको मान देनेवाले श्रीकृष्ण! द्वारकामें पहुँचकर आप मुझको, बलवानोंमें श्रेष्ठ भीमसेनको, अर्जुन, सहदेव और नकुलको भी सदा याद रखियेगा
Transliteration
smarethāś cāpi māṁ nityaṁ bhīmaṁ ca balināṁ varam | phālgunaṁ sahadevaṁ ca nakulaṁ caiva mānada ||
Translation
Yudhiṣṭhira said: “O Kṛṣṇa, bestower of honor upon your devotees—when you reach Dvārakā, please remember always me as well, and Bhīma, the foremost among the strong; and also Phālguna (Arjuna), Sahadeva, and Nakula.”
Word by Word
स्मरेथाःremember (you should remember)
स्मरेथाः:
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थे), परस्मैपदम्, मध्यम, एकवचनम्
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
माम्me
माम्:
Karma
TypeNoun
Rootअस्मद्
Formपुंलिङ्गः (प्रयोगतः), द्वितीया, एकवचनम्
नित्यम्always
नित्यम्:
TypeIndeclinable
Rootनित्य
भीमम्Bhima
भीमम्:
Karma
TypeNoun
Rootभीम
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
बलिनाम्of the strong (men)
बलिनाम्:
TypeNoun
Rootबलिन्
Formपुंलिङ्गः, षष्ठी, बहुवचनम्
वरम्best/excellent
वरम्:
TypeAdjective
Rootवर
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्
फाल्गुनम्Phalguna (Arjuna)
फाल्गुनम्:
Karma
TypeNoun
Rootफाल्गुन
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्
सहदेवम्Sahadeva
सहदेवम्:
Karma
TypeNoun
Rootसहदेव
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
नकुलम्Nakula
नकुलम्:
Karma
TypeNoun
Rootनकुल
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
मानदO giver of honor (vocative)
मानद:
TypeNoun
Rootमानद
Formपुंलिङ्गः, सम्बोधन, एकवचनम्
Speaker
युधिषछ्िर उवाच
Characters & Entities
Y
YudhiṣṭhiraK
KṛṣṇaB
Bhīma (Bhīmasena)P
Phālguna (Arjuna)S
SahadevaN
NakulaD
DvārakāVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes