Next Verse

Shloka 1

Śakuntalā’s Satya-Discourse and the Recognition of Bharata (शकुन्तला–सत्योपदेशः; भरतप्रतिग्रहः)

अपन बक। है २ >> $. दूरवर्ती शत्रुपर गदा फेंकना 'प्रक्षे' कहलाता है। २. समीपवर्ती शत्रुपर गदाकी कोटिसे प्रहार करना “विक्षेप” कहा गया है। ३. जब शत्रु बहुत हों तो सब ओर गदाको घुमाते हुए शत्रुओंपर उसका प्रहार करना “परिक्षेप” है। ४. गदाके अग्रभागसे मारना “अभिक्षेप” कहलाता है। एकोनसप्ततितमो<ध्याय: दुष्पन्तका शिकारके लिये वनमें जाना और विविध हिंसक वन-जन्तुओंका वध करना जनमेजय उवाच सम्भवं भरतस्याहं चरितं च महामते: । शकुन्तलाय श्रोत्पत्तिं श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः,जनमेजय बोले--ब्रह्मन! मैं परम बुद्धिमान्‌ भरतकी उत्पत्ति और चरित्रको तथा शकुन्तलाकी उत्पत्तिके प्रसंगको भी यथार्थरूपसे सुनना चाहता हूँ

Janamejaya uvāca—sambhavaṃ Bharatasya ahaṃ caritaṃ ca mahāmate | Śakuntalāyāḥ utpattiṃ śrotum icchāmi tattvataḥ ||

Janamejaya said: “O great-minded sage, I wish to hear in truth the birth of Bharata and the account of his life, and also the circumstances of Śakuntalā’s origin.”

जनमेजयःJanamejaya
जनमेजयः:
Karta
TypeNoun
Rootजनमेजय
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
सम्भवम्origin; birth
सम्भवम्:
Karma
TypeNoun
Rootसम्भव
FormMasculine, Accusative, Singular
भरतस्यof Bharata
भरतस्य:
TypeNoun
Rootभरत
FormMasculine, Genitive, Singular
अहम्I
अहम्:
Karta
TypeNoun
Rootअहम्
FormMasculine/Feminine, Nominative, Singular
चरितम्deeds; life-story; conduct
चरितम्:
Karma
TypeNoun
Rootचरित
FormNeuter, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
महामतेःof the great-minded (one)
महामतेः:
TypeNoun
Rootमहामति
FormMasculine, Genitive, Singular
शकुन्तलायाःof Śakuntalā
शकुन्तलायाः:
TypeNoun
Rootशकुन्तला
FormFeminine, Genitive, Singular
श्रोत्पत्तिम्origin; birth (of her)
श्रोत्पत्तिम्:
Karma
TypeNoun
Rootश्रोत्पत्ति
FormFeminine, Accusative, Singular
श्रोतुम्to hear
श्रोतुम्:
TypeVerb
Rootश्रु
FormTumun (infinitive)
इच्छामिI desire; I wish
इच्छामि:
TypeVerb
Rootइष्
FormPresent, First, Singular, Parasmaipada
तत्त्वतःin truth; accurately
तत्त्वतः:
TypeIndeclinable
Rootतत्त्वतः

जनमेजय उवाच

J
Janamejaya
B
Bharata
Ś
Śakuntalā