Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 3

यत्रेदानीं पश्यसि जातवेदस्तिष्ठन्तमग्न उत वा चरन्तम्। उतान्तरिक्षे पतन्तं यातुधानं तमस्ता विध्य शर्वा शिशानः

yátrédānīṃ páśyasi jātavedas tíṣṭhantam agna utá vā cárantam | utā́ntárikṣe pátantaṃ yātudhā́naṃ tám astā́ vidhya śárvā śiśānáḥ

Where now thou seest him, O Jātavedas—standing, O Agni, or moving to and fro; yea, though in the mid-air flying—the Yātudhāna: him, O Śarva, keen-whetted, pierce with thy missile.

यत्रwhere
यत्र:
अधिकारण
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय-प्रातिपदिक)
इदानीम्now
इदानीम्:
अधिकारण
TypeIndeclinable
Rootइदानीम् (अव्यय-प्रातिपदिक)
पश्यसिyou see
पश्यसि:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√पश् (दृश्)
जातवेदःO Jātavedas (Agni)
जातवेदः:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootजातवेदस् (प्रातिपदिक; अग्नि-नाम)
तिष्ठन्तम्standing
तिष्ठन्तम्:
कर्म (पश्यसि) / विशेष्य-विशेषणभावः
TypeParticiple
Root√स्था (तिष्ठत्-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
उतand / also
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा (निपात)
चरन्तम्moving, roaming
चरन्तम्:
कर्म (पश्यसि) / विशेष्य-विशेषणभावः
TypeParticiple
Root√चर् (चरन्त्-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त)
उतand also
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
अन्तरिक्षेin the mid-air, atmosphere
अन्तरिक्षे:
अधिकारण
TypeNoun
Rootअन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)
पतन्तम्flying
पतन्तम्:
कर्म (पश्यसि) / विशेष्य-विशेषणभावः
TypeParticiple
Root√पत् (पतन्त्-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त)
यातुधानम्a demon, sorcerer (yātudhāna)
यातुधानम्:
कर्म (पश्यसि / विध्य)
TypeNoun
Rootयातुधान (प्रातिपदिक)
तम्him
तम्:
कर्म (विध्य)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
अस्ताःwith weapons, missiles
अस्ताः:
करण
TypeNoun
Rootअस्त्र (प्रातिपदिक)
विध्यpierce, strike
विध्य:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√व्यध्
शर्वाO Śarva (Rudra)
शर्वा:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootशर्व (प्रातिपदिक; रुद्र-नाम)
शिशानःsharpened, whetted; blazing/keen
शिशानः:
कर्तृ (विध्य-क्रियायाः कर्ता: शर्वः)
TypeParticiple
Root√शा/शी (शिशान-; परिपूर्ण/तीक्ष्णीकरणार्थक कृदन्त, वैदिक)

Rishi: Atharvanic/Angiras tradition (AV 8.3 anukramaṇī-dependent).

Devata: Agni (Jātavedas) with Śarva (Rudra) invoked for piercing power

Chandas: Triṣṭubh (to be confirmed per edition)

{"primary_rasa":"raudra","secondary_rasa":"vira","emotional_arc":"From alert detection to decisive violent protection.","listener_experience":"Heightened vigilance followed by relief through imagined neutralization of the threat.","intensity":8}