Mantra 2

Sukta 68

Sanskrit (Devanagari)

इदं ते हव्यं घृतवत् सरस्वतीदं पितॄणां हविरास्यं१ यत्। इमानि त उदिता शंतमानि तेभिर्वयं मधुमन्तः स्याम

IAST Transliteration

idáṃ te havyáṃ ghṛtávat sárasvati idáṃ pitṝṇā́ṃ havír-āsyaṃ yát | imā́ni te uditā́ śáṃtamāni tébhir vayáṃ mádhuvantaḥ syāma ||

English Translation (Griffith/Whitney)

This oblation, rich with ghee, is thine, O Sarasvatī; this, which is the Fathers’ mouth of offering. These most gracious boons of thine, proclaimed forth—by them may we be honeyed, may we be sweet with prosperity.

Word by Word

• इदम्: this
• इदम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ते: for you / your
• ते: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• हव्यम्: oblation, offering
• हव्यम्: Karma
• Type: Noun
• Root: हव्य (प्रातिपदिक)

• घृतवत्: rich in ghee
• घृतवत्: Karma
• Type: Adjective
• Root: घृतवत् (प्रातिपदिक; घृत + वत्)

• सरस्वति: O Sarasvatī
• सरस्वति: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: सरस्वती (प्रातिपदिक)

• इदम्: this
• इदम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पितॄणाम्: of the Fathers (ancestors)
• पितॄणाम्: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)

• हविः: oblation
• हविः: Karma
• Type: Noun
• Root: हविस् (प्रातिपदिक)

• आस्यम्: mouth; that which is to be eaten/received
• आस्यम्: Karma
• Type: Noun
• Root: आस्य (प्रातिपदिक)

• यत्: which
• यत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इमानि: these
• इमानि: Karma
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ते: for you / your
• ते: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• उदिताः: uttered, proclaimed
• उदिताः: Karma
• Type: Adjective (Past participle)
• Root: उद्-इ (धातु) → उदित (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• शंतमानि: most auspicious, most soothing
• शंतमानि: Karma
• Type: Adjective
• Root: शंतम (प्रातिपदिक; शम् + तम)

• तेभिः: with those
• तेभिः: Karaṇa
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वयम्: we
• वयम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मधुमन्तः: honeyed; sweet; prosperous
• मधुमन्तः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: मधुमन्त् (प्रातिपदिक; मधु + मन्त्)

• स्याम: may we be
• स्याम: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

Attribution

Rishi: As per AV anukramaṇī tradition for this Sarasvatī hymn (not specified in input)

Devata: Sarasvatī; secondarily the Pitṛs (Fathers)

Chandas: Anuṣṭubh (probable; requires metrical check)

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"From confident dedication of the offering to a gentle expansion into ‘sweetened’ prosperity.","listener_experience":"A sense of being supported by both divine inspiration and ancestral backing.","intensity":4}