Mantra 3
Sukta 81
Sanskrit (Devanagari)
यं परिहस्तमबिभरदितिः पुत्रकाम्या। त्वष्टा तमस्या आ बध्नाद् यथा पुत्रं जनादिति
Word by Word
यम्whom / which
यम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
परिहस्तम्(him) passed/handled about; in others’ hands
परिहस्तम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootपरिहस्त (प्रातिपदिक; परि-हस्त ‘held/handled around’, ‘in the hands (of others)’)
अभिभरत्carried/bore (upon/over)
अभिभरत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√भृ (भरणे) + अभि-
अदितिःAditi
अदितिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअदिति (प्रातिपदिक)
पुत्रकाम्याdesiring a son
पुत्रकाम्या:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootपुत्रकाम्य (प्रातिपदिक; पुत्र-काम्य ‘desiring a son’)
त्वष्टाTvaṣṭṛ
त्वष्टा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootत्वष्टृ (प्रातिपदिक)
तम्him / that
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्याःof her
अस्याः:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आto, unto; (intensifier)
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
बध्नात्let (him) bind/fasten
बध्नात्:
क्रिया
TypeVerb
Root√बन्ध् (बन्धने) + आ-
यथाso that; as
यथा:
—
TypeIndeclinable
Rootयथा (निपात)
पुत्रम्a son
पुत्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
जनात्from the people; from (among) men
जनात्:
अपादान
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक) / √जन् (जनने) (अत्र ‘जन’ इति नाम)
इतिthus
इति:
—
TypeIndeclinable
Rootइति (निपात)
Mantra Rasa
{"primary_rasa":"adbhuta","secondary_rasa":"shanta","emotional_arc":"Wonder at divine participation moving into calm assurance of fertility.","listener_experience":"A sense of being supported by cosmic parents/artisans; hope stabilized by tradition.","intensity":5}