Next Mantra

Mantra 1

Sukta 65

शत्रुनाशनम्। अव मन्युरवायताव बाहू मनोयुजा । पराशर त्वं तेषां पराञ्चं शुष्ममर्दयाधा नो रयिमा कृधि

áva manyúr avāyátā́va bāhū́ manoyújā | parā́śara tváṃ teṣā́ṃ parā́ñcaṃ śúṣmam mardayā́dha no rayím ā́ kṛdhi ||

Down let their wrath sink down; down let their arms, mind-yoked, be lowered. Smite thou them off: crush their strength, turned backward; and then for us do thou bring wealth to be.

अवdown; away; off
अव:
TypeIndeclinable
Rootअव (उपसर्ग/निपात)
मन्युःwrath; anger
मन्युः:
Kartā
TypeNoun
Rootमन्यु (प्रातिपदिक)
अवायताgo down/away!
अवायता:
Kriyā
TypeVerb
Rootअव + √या (या गतौ)
अवdown; away
अव:
TypeIndeclinable
Rootअव (उपसर्ग/निपात)
बाहू(two) arms
बाहू:
Karma
TypeNoun
Rootबाहु (प्रातिपदिक)
मनःयुजाmind-yoked; guided by mind
मनःयुजा:
Karma
TypeAdjective
Rootमनस् + युज् (समास: मनो-युज्)
पराशरdrive away; thrust away
पराशर:
Kriyā
TypeVerb
Rootपरा + √शॄ (शॄ हिंसायाम्/शरणे) / √शृ (शृ हिंसायाम्) (वैदिक प्रयोगः)
त्वम्you
त्वम्:
Kartā
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (genitive)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पराञ्चम्turned away; averted
पराञ्चम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपराञ्च् (प्रातिपदिक)
शुष्मम्force; fury; might
शुष्मम्:
Karma
TypeNoun
Rootशुष्म (प्रातिपदिक)
अर्दयcrush; afflict
अर्दय:
Kriyā
TypeVerb
Root√अर्द् (अर्द हिंसायाम्/पीडने)
अधthen; and; moreover
अध:
TypeIndeclinable
Rootअध (निपात)
नःto us / our
नः:
Sampradāna (recipient) / Sambandha
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रयिम्wealth; treasure
रयिम्:
Karma
TypeNoun
Rootरयि (प्रातिपदिक)
towards; unto
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग)
कृधिmake; grant
कृधि:
Kriyā
TypeVerb
Root√कृ (कृ करणे)

Rishi: Atharvanic/Angirasic milieu (enemy-crushing charm complex; specific r̥ṣi attribution varies)

Devata: Indra-like repelling power / Parāśara (as personified expulsion)

Chandas: Jagatī/Triṣṭubh-like (requires metrical verification)

{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"raudra","emotional_arc":"From suppression of enemy fury → decisive expulsion/crushing → calm claim of prosperity.","listener_experience":"A sense of martial control and boundary-making; confidence that hostile intent can be neutralized.","intensity":8}